Dyon Jansen dankzij doorzettingsvermogen professioneel dirigent
CultuurWEHL - Met een spetterend concert studeerde Dyon Jansen zaterdag jl. af als professioneel dirigent. Het was voor hem geen gemakkelijke weg. Door zijn doorzettingsvermogen wist hij zijn masteropleiding aan het conservatorium in Den Haag af te ronden.
Door Karin van der Velden
Het was opa van moederskant die zorgde voor muzikaliteit in de familie. Bernhard Geurts was al bij de oprichting in 1945 lid van Muziekvereniging St. Jan Kilder. Zijn zeven kinderen (hun partners) en een aantal kleinkinderen zijn er nog steeds nauw bij betrokken.
Moeder Lianne zag wel dat de muzikaliteit van Dyon nog iets verder ging. Anders dan zijzelf, moest Dyon van een goede docent les krijgen. Bij Peter Woltering haalde Dyon zijn D-examen slagwerk. Daarna stapte hij over op bastrombone. In Doetinchem kreeg hij les van Gerrit Klein Hulze. In razend tempo haalde hij ook op trombone zijn D-examen.
Intussen deed Dyon een BBL-opleiding in de bouw. Hij werkte twee jaar, haalde zijn diploma en ging op advies van vader Willy, die in de bouw werkte, een opleiding meubel- en interieurbouw doen. Dyon: “Mijn vader zei: dan heb je betere arbeidsvoorwaarden en je werkt lekker binnen. Ik had leuke collega’s, maar ik vond het werk eentonig. Dan kwam ik thuis, ging snel douchen en pakte mijn instrument om thuis te studeren of naar een repetitie gaan. Ik was heel actief in de muziekwereld en viel overal in. Zo leerde ik trombonedocent Dick Bolt kennen. Hij vroeg me om mee te doen bij het Groot Gelders HRFSTWND-orkest. Daar deed ik slagwerk. Ik heb slagwerk en trombone altijd gecombineerd.”
Dyon vertelde Dick Bolt dat hij zo graag de muziek in zou willen. Om aangenomen te worden op het conservatorium, heb je echter HAVO nodig. Dick vertelde Dyon dat hij altijd de vooropleiding kon doen: “Uiteindelijk deed ik toelating in Arnhem. Lekker dichtbij en zij hadden een opleiding waar je lichte en klassieke muziek kunt combineren. Dat leek me ideaal, omdat militaire orkesten vaak voor de pauze een klassiek en na de pauze een licht programma spelen. Bovendien kon ik er les krijgen van Dick. Het bleek voor mij niet de goede opleiding. De nadruk lag op lichte muziek en daar ligt mijn hart toch minder. Voor een klassieke opleiding moest ik naar Zwolle. Daar kreeg ik te horen dat ze me niet konden aannemen omdat ik geen havodiploma had. Op hun advies heb ik nog een jaar de vooropleiding gedaan en intussen haalde ik via volwassenenonderwijs mijn diploma vmbo Technische Leerweg. Met die combinatie mochten ze me toch aannemen. Omdat leren voor mij lastig is, lukte het helaas niet om binnen twee jaar mijn propedeuse te halen. Ik zakte voor muziekgeschiedenis, dus ik mocht niet door. Dat was een domper.”
Dyon probeerde het bij andere conservatoria en kreeg intussen nog steeds les van Dick. In Groningen mocht hij uiteindelijk instromen als hij alsnog het vak muziekgeschiedenis zou halen: “Mijn docent was Michael Eversden. En die stopte na tien weken. Ik heb meteen Dick gebeld met de vraag of hij niet in Groningen kon komen werken. En zo is het gebeurd, ik had mijn oude docent weer terug.”
Het ging goed tot 2017. Dyon had een zwaar jaar: “Het was het jaar van het Wereld Muziek Concours. Ik speelde bij veel orkesten mee en kreeg problemen met mijn lippen. Ze leken wel drilpudding. Ik ging op zoek naar een andere manier om het vol te houden, want ik wilde niet stoppen. Ik kon ook niet stoppen, want ik wilde mijn opleiding aan het conservatorium afmaken. Ik heb nog allerlei specialisten geraadpleegd. Met een lipcam hebben ze gekeken wat mijn lippen tijdens het blazen doen en daar kwam uit dat sommige spiergroepen te laat reageren. En tja, zeg het maar. Heb ik niet genoeg rust genomen, het te veel geforceerd? Ik weet het niet, maar het is nooit meer helemaal goed gekomen. Ik kan nog wel spelen, maar niet meer op het niveau dat ik zou willen.”
Intussen legde corona de muziekwereld stil. Het betekende dat Dyon zijn bachelor haalde zonder publiek: “Ik heb ook niemand verteld dat ik zou afstuderen. Ik kon niet spelen met de sound die ik wilde en niet met de flexibiliteit die ik eerder had. De jury, mijn moeder en zus waren erbij. Ik heb een voldoende gehaald. Dick gaf me een knuffel, ondanks de anderhalvemetermaatregel. Ik reed naar huis, mijn zus en mijn moeder in de andere auto. Ik voelde me emotioneel. Het was klaar, ik hoefde niet meer, er was geen struggle meer.”
Toen hij met het ArtEZ Symphonic Wind Orchestra meespeelde, raakte Dyon onder de indruk van dirigent Alex Schillings: “Zijn manier van dirigeren voelde heel goed. Ik was in de loop der tijd al anders naar dirigenten gaan kijken. Er is geen juiste manier, maar dirigenten werken wel verschillend. Intussen probeerde ik zelf te dirigeren, bij een paar jeugdorkesten en een volwassenenorkest. Het zette me aan het denken of ik dat naast het lesgeven zou willen doen. Ik speel bij het Gelders Fanfare Orkest en daar hadden we een dag ‘voor door en met GFO’ers’. Wie wilde kon eigen arrangementen laten uitproberen en het orkest dirigeren. Dat heb ik gedaan. GFO-dirigent Erik van de Kolk zei toen: daar moet je wat mee gaan doen.
“En toen kwam ik Alex Schillings weer tegen. Toen ik klaar was met mijn studie heb ik een proefles aangevraagd. Ik voelde met hem een fijne klik, hij gaf me vertrouwen. Alex gaf les in Zwolle, maar daar was ik weggestuurd, dus ze mochten me niet opnieuw aannemen. Toen ik dat Alex vertelde, nam hij me aan in Den Haag. Alex zei: we kunnen je een verkorte route aanbieden. Een tweede bachelor was namelijk niet te betalen. Nu moest ik in vier jaar meteen mijn master doen. Dat betekende wel een inhaalslag, zes jaar studie in vier jaar tijd. Door corona had ik heel veel tijd, dat was voor mij echt een geluk bij een ongeluk. Geen live les, maar thuis een filmpje opnemen, verzenden naar Alex en dat dan in een online meeting bespreken. Misschien ging het nog wel beter omdat ik nu mezelf kon terugzien. Omdat alles stil lag, had ik 100% focus op mijn studie.”
Dyon studeerde zaterdag 29 juni af met Gelders Fanfare Orkest, waar hij normaal gesproken als trombonist meespeelt. In twee repetities studeerde hij drie werken in, Not before time van Philip Sparke, Trance van Thomas Doss en Sleep van Eric Whitacre. Voor het laatste nummer schreef hij zelf een instrumentatie. “Die repetities vond ik in het begin wel spannend. Je staat daar in een andere rol en vraagt je af wat ze van je vinden. Alle ogen zijn op jouw gericht. Vinden ze het wel relevant wat ik vertel? Daar ben je tijdens zo’n repetitie wel mee bezig.”
Tijdens het concert viel alles samen. Je zag de interactie tussen orkest en dirigent. Op het podium, maar ook in de zaal voelde je de emotie. Er vloeiden zelfs tranen. Vanuit Didam en Kilder was een bus vol supporters afgereisd naar Orpheus in Apeldoorn. Familie van Dyon en muzikanten van muziekverenigingen De Club Didam en St. Jan Kilder kwamen hem aanmoedigen. In de zaal zaten nog meer bekenden. Maar liefst vier dirigenten van Montferlandse muziekverenigingen namen de moeite om te komen luisteren. Paul van Dalen van De Club, Jan Nellestijn van St. Jan Kilder, Boris Jansen van KNA Zeddam en Robert Wijnands van Volharding Stokkum en Volharding Beek waren erbij. Ook Peter Woltering, de eerste docent van Dyon werd gespot. Voor zijn prestatie scoorde Dyon een 8,5. Met dik verdiende trots nam hij de felicitaties van alle aanwezigen in ontvangst.
