‘Het proces van zaaien, groeien en oogsten is heel bijzonder’

DIDAM - Er waren diverse redenen om zelf groenten en fruit te gaan verbouwen. Milan ten Westeneind vond altijd al dat voedsel in de supermarkt halen wel heel makkelijk was. Te makkelijk. En niet heel gezond door de pesticiden. Toen hij in coronatijd burn-outklachten kreeg, begon Milan met een moestuin. Nu deelt hij zijn kennis over ‘permacultuur’ en ‘elektrocultuur’.

Door Karin van der Velden

Het begon met courgettes, tomaten, paprika, komkommers en aardappels op tien vierkante meter in de tuin van zijn ouders in Pannerden. Dat werd al snel meer. Eerst 25 vierkante meter en inmiddels 50 vierkante meter. Toen hij zijn buurman er enthousiast over vertelde, begon die ook met een moestuin en het opkweken van plantjes in een kleine kas. Milan mag zijn kas ook gebruiken. Nog wat later werden ook de buren verderop enthousiast: “Wij hebben zo’n grote tuin en gebruiken niet alles, dus je mag hier ook wel een stuk beplanten. Daar stonden vorig jaar aardappels, uien, courgettes en pompoen. Milan: “Helaas hebben we alleen de aardappels kunnen oogsten, de rest is opgegeten door slakken. Inmiddels staat bij deze buren ook een kas van twintig vierkante meter.”

De buren van de familie Ten Westeneind helpen vaak bij het voorkweken. Milan: “Als ik in de tuin werk, komen ze regelmatig even kijken. Ze wisten eerst ook niet zoveel van de moestuin af, het is heel leuk om samen te kijken wat er gebeurt met de zaadjes die je plant.”  De eerste zaden heeft Milan online besteld en van de moestuingroep die in het dorp zit, kreeg hij zaden en planten. Nu kweekt Milan zijn eigen zaadjes: “Dat bewaar je van een deel van de oogst. Ik heb nu voor het derde jaar zaad van mijn eigen tomaten.”

Het leuke van eigen groenten kweken is het verbeteren van de kwaliteit. Dat doet Milan bijvoorbeeld door de bodem te verbeteren volgens de principes van permacultuur. “Een onderdeel daarvan is polycultuur, dan zet je verschillende planten die elkaar versterken door elkaar. Dan heb je minder kans op ziektes, maar het beïnvloedt ook de smaak. De kruiden tijm en basilicum geven tomaten een rijkere smaak. 

“Met van alles wat biologisch afbreekbaar is, zoals gras, blad en houtsnippers, bedek ik de bodem. Dat materiaal breekt langzaam af en dat zorgt voor het effect van composteren, maar dan langzamer. De mulchlaag houdt water vast en reguleert de temperatuur van de bodem. In de bodem heb je minder erosie, minder verlies van voedingsstoffen die anders door de regen weggespoeld worden. Ter plekke composteren stimuleert bovendien het schimmelnetwerk. Schimmels zijn essentieel voor de natuur, zij zorgen ervoor dat planten met elkaar communiceren en voedingsstoffen uitwisselen. Zonder schimmels kunnen planten bepaalde voedingsstoffen niet opnemen, schimmels krijgen daarvoor weer voedingsstoffen terug die ze zelf niet kunnen aanmaken, zoals glucose.”

Milan kwam in aanraking met permacultuur doordat hij vrijwilligerswerk deed in een voedselbos. “Daar leerde ik hoe je planten kunt vermeerderen en waar je ze het beste kunt neerzetten. Kennis heb ik eerst in de praktijk vergaard. Omdat ik meer wilde weten, heb ik boeken aangeschaft en ging ik op internet zoeken. Zo leerde ik over elektrocultuur. Dat is een hele brede term voor het energetiseren van je moestuin. Daarvoor zijn verschillende technieken, ik gebruik atmosferische antennes. Die stimuleren de groei van de planten door met koperdraad verbinding te maken tussen lucht en aarde. De aarde bevat negatieve deeltjes en in de lucht heb je positieve deeltjes, dat trekt elkaar aan. Met de antennes verhoog je het magnetische veld en verlaag je het voltage dicht bij de aarde. Waar het voltage lager is, groeien de planten beter. Dat veld vormt zicht als een soort parasol, hoe dichter bij de antenne, hoe beter de groente groeit. De hoogte van de antenne is ongeveer de radius van het gebied dat ervan profiteert. Als je er gevoelig voor bent, kun je de energie in dat gebied zelfs voelen. Je ziet de effecten, de planten groeien beter, leveren meer oogst en zijn sterker. Bonen groeien naar de antenne toe en eromheen. Vorig jaar heb ik wortels geoogst van 700 gram per stuk. Normaal gesproken wegen ze zo’n 200 gram. Om hutspot voor het hele gezin te maken had ik twee wortels nodig. Als iedereen mee eet zitten er toch zeven mensen aan tafel. Op drie vierkante meter oogstte ik tien kilo aardappelen.”

De opbrengst van de moestuin is voor eigen gebruik. Het gezin eet ervan en wat over is wordt weggegeven aan de buren of geruild voor andere producten.  “Ik vind het leuk om in plaats van een bosje bloemen eigen producten mee te nemen als ik ergens op bezoek ga.” Milan maakt wijn van de vruchten, zoals kersen en pruimen en vlierbloesem. Hij wekt en fermenteert groenten of maakt ze in zuur in. “We hebben vorig jaar tot begin februari pastasaus van eigen tomaten kunnen eten.” Invriezen doet Milan niet, dat kost te veel energie. 

“Het is mooi dat steeds meer mensen op een ecologisch verantwoorde manier hun voedsel verwerven en de keten kort houden. Ik merk dat dat overal in de samenleving gebeurt. Een voorbeeld is rechtstreeks bij de boer kopen. Het proces meemaken van zaaien, groeien en oogsten is heel bijzonder. Dat zie je niet als je je voedsel in de supermarkt koopt. We zien steeds meer de waarde van lokale producten, van ruilen en delen met elkaar. Terug naar de basis, dat is ook goed voor je sociale contacten.” 

Omdat hij het leuk vindt om zijn kennis te delen, geeft Milan, naast zijn baan als docent beeldende kunst op een middelbare school, workshops en cursussen. “Mensen zijn erg gemotiveerd om iets van mij te leren. Ik deel mijn kennis op Telegram (t.me/MoestuinMilan) en Instagram (moestuin_milan). Sinds een jaar huur ik af en toe een zaaltje in Meulenvelden in Didam. Met een beamer en een scherm kan ik dan presentaties geven over verschillende thema’s. Inmiddels bezoekt een vaste groep die avonden. Sommigen komen zelfs uit Noord Nederland en België. 

Op 7 maart begint een cursus van drie avonden en op 15 maart geef ik een lezing.” Meer informatie daarover is te vinden op deze website.