<p>De Montferlandse burgemeester Peter de Baat vindt het belangrijk dat gemeente en inwoners samenwerken om ondermijning te voorkomen.</p>

De Montferlandse burgemeester Peter de Baat vindt het belangrijk dat gemeente en inwoners samenwerken om ondermijning te voorkomen.

(foto: Ilse Bekker)
interview burgemeester

Burgemeester De Baat: ‘Luister naar je onderbuikgevoel’

  Nieuwsflits

DIDAM - Een burgemeester die uitkijkt op een drugslab. Hoe bizar kun je het hebben. Toch gebeurde het in Didam. Pal naast het gemeentehuis werd een laboratorium ontdekt. Het geeft aan dat criminaliteit gewoon onder je neus plaatsvindt. Burgemeester Peter de Baat vindt daarom dat we met z’n allen alert moeten zijn. Montferland sloot zich aan bij Meld Misdaad Anoniem. Meldingen die met ondermijning te maken hebben, worden doorgegeven aan de gemeente. Het is onderdeel van een landelijk beleid waarin overheid en samenleving samenwerken om criminaliteit te voorkomen. Criminaliteit ondermijnt de samenleving op alle fronten. We worden overspoeld met effecten van drugscriminaliteit, op het gebied van veiligheid, economie en milieu. Het is niet alleen een probleem van de grote steden, het verlegt zich meer en meer naar Gelderland en Overijssel. Het getuigt van Naoberschap om samen te zorgen voor een veilige samenleving.

door Karin van der Velden

“De signalen van ondermijning zijn divers. Het kan zijn dat je in de buurt een vreemde geur ruikt of dat je ziet dat iemand zonder inkomen een enorme auto heeft. Auto’s rijden af en aan of het is juist extreem rustig bij een huis dat bewoond is. Beslagen of afgeplakte ramen, een dak waar geen sneeuw ligt, als je onderbuikgevoel zegt dat iets niet klopt, is het vaak zo. Als een grote auto je terrein opdraait en er stappen een paar keurig geklede heren uit die jou een waanzinnig bedrag bieden om ruimte te huren, moeten alle alarmbellen afgaan”, aldus De Baat. “Voor je het weet, zit je in een circuit, waar je nooit zonder ellende uitkomt. Het is gevaarlijk voor jezelf, je gezin en alles om je heen. Als een drugslab of hennepkwekerij ontmanteld wordt, ben je als eigenaar aansprakelijk. Daar is heel veel geld mee gemoeid. Het gebeurt ook in Montferland. De meeste inwoners zeggen gelukkig: daar beginnen we niet aan.”

Zwakkeren in de samenleving

Vaak overkomt het mensen die niet zo sterk staan in de samenleving: “Zij zijn dader, maar ook slachtoffer. Omdat ze onwetend even een pakketje drugs in de kast parkeren of hun bankrekening door iemand laten gebruiken. Een woning waar criminele activiteiten hebben plaatsgevonden, gaat meestal een aantal maanden dicht. Voor de eigenaar van een koopwoning is dat een soort straf, zij moeten tijdelijk hun huis uit. Het is niet leuk om dan terug te komen in een buurt, waar iedereen weet dat je een hennepkwekerij had. Bij een huurwoning wordt de huur direct opgezegd, de sluiting is dan om ‘de loop eruit te halen’. Om te voorkomen dat de nieuwe bewoner wordt geconfronteerd met (criminele) contacten van de vorige bewoner. Je wilt niet dat je ergens met je kindjes woont en er iemand aanbelt die drugs wil kopen.”

‘Om criminaliteit te bestrijden moeten we werken als één overheid, dat betekent dat informatie gedeeld moet worden’

Alles moet kunnen

“In Nederland hebben we lang een cultuur gehad van ‘alles moet kunnen’. In de jaren 70 was er een notaris die had meegewerkt aan een vastgoedfraudezaak. De kranten stonden er vol van, want het was een van de eerste keren dat er verwevenheid van criminelen met de bovenwereld werd blootgelegd. Sindsdien is dat fenomeen veel meer in beeld gekomen en gegroeid. Begin jaren 90 werkte ik op het ministerie van Binnenlandse Zaken, Ien Dales was toen minister en zij stelde de integriteit van de overheid aan de orde. “Een beetje integer kan niet”, is een bekende uitspraak van haar. Daar hoorde bij hoe je de samenleving weerbaar kunt maken tegen criminaliteit. De Wet Bibob maakte het voor gemeentes en provincies mogelijk om een vergunning te weigeren als er een vermoeden is van criminele activiteiten. Tot die tijd moest de overheid zich neutraal opstellen, zonder aanziens des persoons. Een aantal jaren later speelde de parlementaire enquete IRT. De Commissie-Van Traa bracht in beeld hoe de criminele wereld in elkaar zit. Het was het begin van een integraal veiligheidsbeleid, waarin gesteld wordt: het bestrijden van ondermijning doe je samen, met je inwoners. Bestuurskundige Pieter Tops en journalist Jan Tromp concludeerden in 2019 in het rapport ‘De Achterkant van Amsterdam’ dat er in de drugswereld een omvangrijke en gewelddadige schaduwwereld is ontstaan. Een probleem dat nauwelijks te keren lijkt.”

Narcostaat in milde vorm

“Van productie tot levering, harddrugs zijn het grootste probleem in Nederland. Er wordt voor bijna twintig miljard geëxporteerd. Ter vergelijking: de export van zuivel bedraagt vier miljard. Nederland is een narcostaat in een milde vorm. Het geweld en de bedreigingen zijn weliswaar nog niet zo extreem als bijvoorbeeld in Mexico, maar ook in ons land is sprake van vermogenscriminaliteit, witwassen en ernstige schade aan het milieu. Drugslabs en hennepkwekerijen zijn vaak houtje-touwtje opgezet, met grote gevolgen voor de brandveiligheid. Dat wil je toch niet in het huis naast je? We zien dat het aantal bedreigingen toeneemt. Hulpverleners, maar ook ambtenaren en politici hebben daarmee te maken. Een andere vorm van ondermijning is de situatie rondom arbeidsmigranten. Zij worden soms met te veel mensen in een te kleine ruimte gehuisvest. Paspoorten worden afgepakt en pas teruggegeven als een bepaald bedrag is afbetaald. Mensen worden met valse beloften in hun eigen land geronseld.”

Samenwerken

“We moeten voorkomen dat jeugd in het criminele circuit belandt. Op TV zie je vaak programma’s waar criminelen verheerlijkt worden. Dat is een verkeerd signaal en een slecht beeld voor jongeren. We gaan in gesprek met die jongeren en vragen: hoe kunnen we je helpen. Samenwerken is belangrijk, tussen overheid en burgers en tussen overheden onderling. De aandacht voor persoonsgegevens en bescherming daarvan maakt dat niet altijd makkelijk. Om criminaliteit te bestrijden moeten we werken als één overheid, dat betekent dat informatie gedeeld moet worden. Met 22 gemeenten in Noordoost-Gelderland en de Achterhoek werpen we gezamenlijk een dam op tegen ondermijning. En met de agrarische sector, natuurorganisaties en faunabeheerders gaan we in gesprek over de veiligheid die zij ervaren.”

Meld Misdaad Anoniem

“Onze afdeling Burgerzaken heeft een belangrijke rol. Je moet je bevolkingsadministratie op orde hebben, weten wie er in je gemeente wonen. En als een woning leeg staat, staat die dan echt leeg? We reageren alert en versterken elkaar. Maar alles begint met die eerste melding!” Montferland heeft zich aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem. De gemeente wordt geïnformeerd zodra er uit Montferland een anonieme tip over ondermijning, bijvoorbeeld over witwassen, drugshandel of -productie of mensenhandel binnenkomt. Meldingen van overlast kunnen direct bij de gemeente worden gedaan. Meld Misdaad Anoniem (M.) is het onafhankelijke meldpunt waar je anoniem informatie kunt geven over criminaliteit en misdaad.Meldingen die binnenkomen, worden alleen in behandeling genomen als ze echt anoniem zijn. Als je je naam niet noemt, maar wel zegt dat je de buurvrouw bent, kan je identiteit achterhaald worden. Dus wordt met zo’n melding niets gedaan. Ben jij op de hoogte van criminele activiteiten? Bel dan 0800-7000 of ga naar onderstaande website. 

meldmisdaadanoniem.nl

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden