Afbeelding

Bergafwaarts

Opinie

Het zijn heel wat treden maar het is de klim alleszins de moeite waard. Bovenop op de middeleeuwse donjon, de versterkte woontoren, heb je een prachtig uitzicht op ‘s-Heerenberg en wijde ommelanden.
Even waan ik me Ivanhoe (kan ook Floris zijn), die met het zwaard de aanstormende belegeraars over de kling jaagt en in de gracht ziet storten. Ja, welke knaap wil niet een edele ridder zijn, die strijdt om de handschoen van een schone jonkvrouw?

Eigenlijk ben ik in overtreding want sinds 1 oktober is Huis Bergh dicht vanwege een grootschalige renovatie en restauratie. Maar omdat ik hierover een verhaal maak krijg ik alle tijd om rond te neuzen. En dat doe ik graag want het kasteel stelt nooit teleur. Er is van alles te zien en te lezen op het gebied van kunst en historie en datzelfde geldt voor de tuin en het parkbos.

Anderhalf jaar duren de werkzaamheden, dat is lang. Heel lang. Het is een gevoelige aderlating voor ‘s-Heerenberg en de gemeente Montferland want het het kasteel - het grootste waterslot van Nederland - is de toeristische trekpleister van de regio. Waar moet de plaatselijke VVV de kasteelliefhebber nu naar toe sturen? Kasteel Anholt?
Toch is die tijd nodig want als gevolg van verzakkingen en scheuren gaat het bergafwaarts met Huis Bergh. Dus moet de schop in de grond. Tegelijkertijd gebeurt er van alles op het gebied van verduurzaming en energiebesparing. Grootste verandering is een nieuwe entree, die komt in de kelder. Er komt ook een lift zodat bezoekers niet meer via die steile bordestrap naar boven hoeven.

De voor het kasteel belangrijke personen als Jan Herman van Heek, de graven Van den Bergh en de kunstcollectie worden meer dan voorheen in de etalage gezet. Die extra aandacht is terecht, zo zijn de middeleeuwse Italiaanse schilderijen en handgeschreven boeken zeer bijzonder. En zonder Van Heek, industrieel, mecenas en kunstkenner, was er geen Huis Bergh meer geweest. Datzelfde geldt voor de graven Van den Bergh. De bekendste waren Willem IV (1537-1586) en zijn zoons Herman, Frederik en Hendrik. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog vochten zij eerst aan Staatse, later aan Spaanse zijde om uiteindelijk weer aan Staatse zijde te eindigen.
Hun rol in de vaderlandse historie is onderbelicht. Eigenlijk zijn ze de geschiedenis uitgeschreven want die is opgetekend door protestantse geschiedschrijvers met een pro-Hollandse bril. Het hoe en waarom laat zich raden. In hun ogen waren de graven ‘fout’, omdat ze de kant van de Spanjaarden hadden gekozen.
Over goed en fout worden tegenwoordig heel anders gedacht. Gelukkig maar. De graven Van den Bergh namen een bijzondere positie in. Neem Willem IV. Hij trouwde met de zus van Willem van Oranje, genoot zijn opvoeding aan het hof van keizer Karel V en vocht een tijdlang aan de zijde van zijn zwager. Zo iemand kun je toch niet de geschiedenis uitschrijven?

Dat alles wordt nu in Huis Bergh anno 2025 rechtgezet. Ere wie ere toekomt.

Advertenties doorgeplaatst vanuit Montferland Journaal