Burgemeester Harry de Vries vraagt alle lijsttrekkers om een eerste reactie na het bekend worden van de verkiezingsuitslag. Foto: Gemeente Montferland
Burgemeester Harry de Vries vraagt alle lijsttrekkers om een eerste reactie na het bekend worden van de verkiezingsuitslag. Foto: Gemeente Montferland

Politieke revolutie in Montferland

Politiek

Montferland - De rollen in politiek Montferland zijn na de verkiezingen van vorige week woensdag compleet omgedraaid. De coalitie, die bestond uit CDA, LBM, VVD en D66, had samen achttien zetels en de oppositie had er met Lijst Groot Montferland, de PvdA en Rob Mos slechts zeven. Na de verkiezingen heeft de oppositie dertien zetels en daarmee kunnen ze zelfs een coalitie vormen die een meerderheid heeft. De voormalige coalitie moet het doen met twaalf zetels.

Door Karin van der Velden

De laatste vier jaar waren de tegenstellingen in de Montferlandse politiek soms groot. In de raadsvergaderingen ging het er af en toe hard aan toe. De oppositie trok altijd aan het kortste eind en de coalitie leek soms doof voor hun argumenten. Dat is door de kiezers afgestraft. Want hoewel CDA de grootste partij blijft, zal het voor hen lastig worden om een coalitie met een meerderheid aan zetels te formeren. Die taak komt dan waarschijnlijk bij de partij die als tweede is geëindigd en dat is Helder, de partij van Rob Mos.

Kwesties als de was- en strijkservice, de sluiting van het zwembad en de komst van DocksNLD2 hebben de oppositie samengebracht. De kans is groot dat zij vasthouden aan de sterke band die is ontstaan. Toch is een coalitie met dertien van de vijfentwintig zetels kwetsbaar. Als een van de raadsleden zich zou afscheiden, is de meerderheid weg.

Ervaring
Van deze drie partijen heeft alleen de PvdA ervaring met het besturen van de gemeente. Ingrid Wolsing was acht jaar wethouder, in een coalitie met CDA en VVD. Daaraan kwam in 2018 een eind. Ingrid besloot om in de raad haar politieke achterban te vertegenwoordigen. Een bijzondere en bewonderenswaardige beslissing, de meeste wethouders verdwijnen uit het politieke speelveld als ze geen zitting meer hebben in de coalitie.

Van de huidige wethouders heeft Martin Som voor de verkiezingen beloofd om de VVD in de gemeenteraad te zullen vertegenwoordigen. Walter Gerritsen en Jan van Halteren hadden al aangegeven niet meer beschikbaar te zijn voor het wethouderschap. Ruth Mijnen en Oscar van Leeuwen kozen er bewust voor de lijst van hun partij niet aan te voeren en zij zullen waarschijnlijk ook niet in de raad terugkeren.

Karlijn Looman, lijsttrekker van het CDA had wel verwacht dat haar partij minder zetels zou krijgen, zeker gezien de landelijke ontwikkelingen. Dat de oppositie zo zou winnen, had ze niet verwacht. “Eerlijk gezegd moest ik wel even bijkomen van deze uitslag. Maar ik zit hier voor Montferland, dus ik ga constructief meewerken en probeer zeker om een coalitie te formeren. We schakelen een formateur in om te kijken hoe we vanuit de inhoud samen kunnen komen. Daarbij kunnen we natuurlijk niet om de winnaars heen.”

“Ik ben totaal overdonderd”, zegt Rob Mos. “Dit had ik in mijn stoutste dromen niet durven dromen. Gaandeweg de campagne merkte ik wel dat het lukte om de boodschap over te brengen. En we waren natuurlijk heel zichtbaar. De opkomst van lokale partijen is een landelijke trend, dat zie je ook in Montferland. We hebben ons met de oppositie sterk gemaakt voor zware onderwerpen die voorbij zijn gekomen in de afgelopen periode.” Op de vraag hoe nu verder zegt Mos: “Het is een traditionele gedachte dat initiatief voor de formatie bij het CDA ligt. Ik vind dat de kiezer heeft zich heeft uitgesproken. Wij willen met z’n drieën aftasten wat de mogelijkheden zijn om samen een coalitie vormen en daarbij op zoek gaan naar een vierde partner. De programma’s van de drie oppositiepartijen zijn al erg hetzelfde. We hebben nu de kans om echt iets te veranderen. Mijn ideaal zou zijn dat er de komende periode geen sprake is van oppositie en coalitie, maar dat we samen een raadsprogramma maken dat echt om de inhoud gaat. Wat ons de afgelopen vier jaar is overkomen, dat gunnen we een ander niet.”

Voorkeursstemmen
Drie mensen komen met voorkeursstemmen in de Raad. Bij Lokaal Belang Montferland haalde Sjaak Böhmer meer stemmen dan Henk Peters. Bij de Partij van de Arbeid komt Dini Burgers opnieuw in de raad, zij stond op plek 10. Als Ingrid Wolsing wethouder zou worden, komt haar raadszetel vrij voor Diane Peters. Bij Lijst Groot Montferland is het een grote verrassing dat Joost Gerritsen, die op 10 stond zoveel voorkeursstemmen kreeg. Hij kwam voor de verkiezingen al in opspraak omdat hij een verkiezingsfeest organiseerde tegenover het stemlokaal in ‘s-Heerenberg. Hoewel het feest niet onwettig was, maakten andere politieke partijen bezwaar.

Nieuwe raadsleden
De groei van de twee lokale partijen zorgt ervoor dat er veel nieuwe leden in de gemeenteraad komen. Dat geldt helemaal als zij deel gaan uitmaken van de coalitie. Rob Mos zat de afgelopen periode als eenpitter in de raad en de kans dat hij wethouder wordt, lijkt groot. De fractie van Helder is dan helemaal nieuw in de raad. Als Henk Groote wethouder wordt, is Erik Wassing de enige die al eens een raadsperiode meedraaide. Van de raadsleden van het CDA komen Karlijn Looman, Jurge Menting en Chiel Polman terug. De PvdA-fractie heeft relatief de meeste ervaring. Met voorkeursstemmen werd Dini Burgers gekozen en daardoor mogen dezelfde drie raadsleden als de vorige periode aanblijven.

Aantal vrouwen
Het aantal vrouwen is gestegen van vijf naar negen. Bij het CDA krijgt Karlijn Looman in de persoon van Merel Balduk een vrouwelijke collega. Voor Helder komen Karin Straatsma en Inge Hultermans in de Raad. Miranda Hieltjes mag namens Lijst Groot Montferland zitting in de raad nemen. Als Henk Groote wethouder wordt, komt Jenneke Laurense er nog bij. In de afgelopen periode zat Michèle Fränzel in de raad. De fractie van de PvdA bestond de vorige periode uit drie vrouwen, dat blijft zo, zelfs als Ingrid Wolsing wethouder wordt. Voor de LBM zaten er vijf mannen in de gemeenteraad, de fractie zal de komende periode uit twee mannen en een vrouw bestaan, Jeanette Derksen-Geuijen is nieuw in de raad. In de fracties VVD en D66 nemen opnieuw alleen mannen zitting.
Wat verder opvalt, is dat er op de verkiezingslijsten al geen buitenlandse namen stonden. Zo’n 13% van de inwoners heeft een Westerse of niet Westerse migratieachtergrond.

Advertenties doorgeplaatst vanuit Montferland Journaal