‘Wethouder’ Hubert Wewering van de Stadt Rhede. Foto: Clemens Bielen
Gigantische windmolens vlak over de grens?
WINTERSWIJK - Ongeveer een maand geleden leidde een bericht over de voorgenomen plaatsing van 250 m hoge windmolens vlak bij de grens met het Achterwoold tot protesten. Aan Nederlandse zijde ligt één van de stilste en meest donkere gebieden van Nederland, waar veel waardevolle natuur voorhanden is. De bewoners van het gebied waren tevens verontwaardigd dat ze niet eerder op de hoogte waren gebracht. Maar ook de Gemeente Winterswijk en natuurorganisaties waren niet op de hoogte. Achterhoek Nieuws ging in gesprek met ‘Wethouder’ Hubert Wewering van de Stadt Rhede om meer te weten te komen over de plannen, de procedures, beweegredenen en de besluitvorming in Duitsland.
Door Clemens Bielen
De grens van Rhede met Nederland beslaat 2000 meter en juist in dat grensgebied zijn de windmolens gepland. Het lijkt een methode om bezwaren tot een minimum te beperken. Maar daarvan is volgens ‘Beigeordneter Wewering van de Stadt Rhede (gemeente Rhede) geen sprake: “Op 21 september 2022 kreeg het college van de commissie voor bouw en ruimtelijke ordening de opdracht om te onderzoeken welke locaties in aanmerking komen voor het plaatsen van windmolens. We hebben een bureau ingeschakeld om de gemeente Rhede te onderzoeken op mogelijke gebieden voor windmolens. In principe is de gemeentegrens hierbij aangehouden (zie kaart). Door de sterk verspreide bebouwing is het moeilijk geschikte gebieden te vinden. Op de kaart zijn mogelijke locaties op basis van de geldende wettelijke regels met de kleur wit aangegeven. De grens met Nederland of de andere Duitse gemeenten, heeft daarbij geen rol gespeeld.”
Oorlog in Oekraïne
In Duitsland is men zich zeer bewust van de noodzaak om wegens de gevolgen voor het klimaat geen energie meer uit fossiele brandstoffen te winnen. Door de oorlog in Oekraïne is de noodzaak tot een snellere omslag naar duurzame energie nog eens extra versterkt. De wettelijke regels voor het bouwen van windmolens zijn versoepeld.
Wewering: “De uitbreiding van de aanleg van hernieuwbare energiebronnen is door de ‘Bundestag’, het Duitse parlement, bestempeld als een bij uitstek publiek belang en dient ook de publieke veiligheid. Dat heeft ertoe geleid dat er een nieuwe weging heeft plaatsgevonden. Windmolens hebben een zwaardere weging dan voorheen, terwijl de beschermde belangen van natuur en landschap iets hebben moeten inleveren.”
Bij het bepalen van de minimale afstand van een windmolen tot bewoning wordt nu uitgegaan van 2x de hoogte van de windmolen (dat was ongeveer 3x)
Kritiek op de ‘noodzaak’
Eén van de kritieken op de plannen (er ligt ook nog een plan voor Rhede-Büngern ten zuidwesten van de kern) is het feit dat de gemeente Rhede al voldoet aan de landelijke eis om ongeveer 2% van de grond te bestemmen voor hernieuwbare energiebronnen.
Wewering erkent dat de 1,8% norm voor Nordrhein Westfalen (NRW) is bereikt. “Ik heb begrip voor het argument, maar versterkt door de politieke ontwikkelingen is de zogenoemde ‘Positivplanung’ politiek gewenst in Rhede. Ook in Büngern is veel protest, maar als we de klimaatdoelen ook werkelijk willen halen zullen we iets méér moeten doen. Het is noodzakelijk om de politieke wil vanuit ‘Berlijn’ om te zetten in realiteit, maar ook in NRW worden de gemeenten opgeroepen om een extra bijdrage te leveren aan het opwekken van duurzame energie.
Met alleen windmolens op zee worden de doelen niet gehaald; er zullen ook op het land, ondanks minder wind, windmolens nodig zijn.”
“In de commissievergadering van 9 augustus jl. moesten we eerst onderzoeken of de verdere uitbreiding politiek gewenst is. Dat is de gebruikelijke procedure. Inmiddels is duidelijk geworden dat het voorstel tot wijziging van het bestemmingsplan om de bouw van windmolens mogelijk te maken, door de partijen (CDU, SPD, Grünen en FDP) in de gemeenteraad van Rhede unaniem wordt ondersteund.”
Laat geïnformeerd?
Vanuit Nederland zijn verontwaardigde reacties van de bewoners gekomen over het feit dat ze zo laat (eigenlijk officieel nog steeds niet) geïnformeerd zijn. Ook de gemeente Winterswijk was verrast.
Wethouder Wewering benadrukt dat men pas aan het begin staat van een proces dat uiteindelijk kan leiden tot het plaatsen van de molens. De precieze locatie binnen het aangewezen gebied en ook de uiteindelijke hoogte van de molens staat nog niet vast. Wewering: "De discussie over het moment van informeren blijft altijd, maar we zijn niet afgeweken van de normale procedure. Ook onze aanliggende Duitse gemeenten zijn/waren nog niet geïnformeerd. Dat is de normale gang van zaken. Voor Winterswijk kunnen we geen uitzondering maken.”
Op ambtenarenniveau heeft inmiddels het eerste overleg met Winterswijk plaatsgevonden. Bij dat overleg heeft Rhede toegezegd, dat zij de gemeente Winterswijk en de natuurorganisaties bij de plannen zal betrekken als ze iets concreter zijn. Er zal ook een informatieve bijeenkomst plaatsvinden en aan de gemeente Winterswijk is gevraagd om daar ruime bekendheid aan te geven. Als de gemeenteraad uiteindelijk haar goedkeuring afgeeft zal de eerste schop naar verwachting pas over twee jaar de grond in gaan.
De wethouder gaat weliswaar niet mee in de suggestie dat de planning dichtbij de Nederlandse grens de helft van de protesten scheelt, maar het blijft onheilspellend voor de bezwaarmakers aan de Nederlandse zijde, dat op de overzichtskaart van het ‘Projekt Külverheide' wél de huizen in Nederland zijn getekend, maar niet de natuurgebieden. De bewoners daar maken zich vooral zorgen om de natuur.
Volgens Wewering was het de opdracht om te zoeken naar locaties binnen de gemeente Rhede, de gebieden buiten de gemeentegrens zijn in eerste instantie buiten beschouwing gelaten. Maar ook de bewoners aan de Nederlandse zijde zullen in een later stadium de gelegenheid krijgen om hun bezwaren naar voren te brengen. Dat proces wordt nu in gang gezet.
Het voorstel tot verdere ontwikkeling van het plan heeft groen licht gekregen, maar het is uiteindelijk aan de gemeenteraad van Rhede om te beslissen óf de windmolens er daadwerkelijk komen en - áls ze er komen - welke afmetingen ze dan zullen hebben.
