Van ABBA tot Zappa: comeback elpee

20 juni 2024, 17:26 Zakelijk

DIDAM - Nee, hij is geen wandelende popencyclopedie, maar veel scheelt het niet. “Eddie weet het wel en anders zoekt hij het voor je op”, zeggen klanten over Eddie Hendriks, die op zijn 67ste nog een platenzaak begon. “De elpee maar ook de cd zijn bezig aan een comeback.”

Door Henk Waninge 

Wie bij Eastman Records in Didam binnenloopt, waant zich in een andere tijd. Overal staan elpees, singles en boeken. Veel hardrock maar ook new wave, folk, soul, Nederlandstalig en veel Normaal. Platen van bekende artiesten en bands, maar ook van Gentle Giant en Television om maar eens een paar zijstraten te noemen. Platenliefhebbers hebben het gevoel dat ze als een kind in een snoepwinkel rondlopen.

Eddie Hendriks, voorzien van een staartje en een brilletje, begroet zijn gast en gaat achter de toonbank zitten. Terwijl anderen op hun 67ste van hun pensioen genieten, begon Hendriks een platenzaak. “Ik heb zo’n 45 jaar op platenbeurzen gestaan. En dat doe ik nog steeds. In Nederland, België en Duitsland. Kopen, verkopen, contacten maken, platen zoeken, praten, veel praten over muziek. Ik kom veel mensen tegen die ik al meer dan veertig jaar ken. In de jaren tachtig zakte de handel in, maar ik heb nooit overwogen de platencollectie te vervangen door cd’s. Zo rond 2010 trok die weer aan. Vinyl maakt een comeback hoorde je links en rechts zeggen. Dat klopt, maar vinyl is nooit weggeweest.”

Om te vervolgen: “Hoe het ook zij, mijn collectie werd steeds groter en dat vele rondreizen - ik ben ook niet meer de jongste - begon me steeds zwaarder te vallen. Zo rond 2017 kwam het idee een platenzaak te beginnen, ik had ook al een pand op het oog, maar toen kwam corona …”

Klanten
Drie jaar geleden ging Hendriks’ wens alsnog in vervulling in een pand aan de Kerkstraat in Didam. Sindsdien komen ze van heinde en verre naar Eastman Records. Hij moet het vooral hebben van mond-tot-mondreclame. “Je hebt verschillende categorieën klanten. In de eerste plaats de echte verzamelaars. Ze hebben alles van een bepaalde artiest of band, maar willen per se nog een speciale opname of persing aan hun collectie toevoegen. Voorbeeldje: van het bekende nummer Stairway to heaven van Led Zeppelin, een elpee-track, zijn ooit vierhonderd singles op de markt gekomen in Australië. Zo’n originele single, die al gauw 8.000 dollar kost, willen verzamelaars graag hebben. Daar ga ik naar op zoek. Ander voorbeeld. Een vrouw zocht zich suf naar een elpee van Rory Gallagher uit 2017, die in een kleine oplage is verschenen. Dankzij mijn fotografisch geheugen wist ik dat een collega uit Keulen die plaat had. Ik bel hem op, hij stond stomtoevallig op het punt naar mij toe te komen. Die elpee had ik vijf uur later in de winkel, waarna ik die vrouw blij kon maken.”

Spotify
Een steeds groter wordende groep klanten is de jeugd. Zowel op de beurs als in de winkel. “Jongeren willen iets in de hand hebben, iets tastbaars, een elpee, cd, single, dus gaan ze op platenjacht. Jongeren luisteren naar de radio en zien op internet, vooral op Spotify, van alles voorbij komen. Spotify is een geweldig medium, maar je ziet en hoort alleen wat je wilt zien en horen. Ik bedoel, er is nog zoveel meer, zoveel moois en onbekends dat volkomen langs hen heen gaat. Dat is ook niet zo gek, op de radio draaien ze, vanwege de commercie, alleen maar bekende nummers en lullen de rest van de tijd. Ze komen hier en willen die witte plaat van Queen waar die megahit Bohemian Rhapsody op staat. Dan zeg ik, een beetje chargerend: ‘Dat is wel het slechtste nummer van A Night at the Opera.’ Dat willen ze niet geloven want dat nummer staat al dertig jaar op nummer 1 in de Top 2000. ‘Dat betekent niet’, luidt mijn antwoord, ‘dat ‘t het beste nummer is.’ Ik geef ze de elpee mee en na veertien dagen komen ze terug en zeggen: ‘Eddie je had gelijk, er staan mooiere songs op.’”

Geld
Hendriks verbaast zich wel over het uitgavepatroon van sommige jongeren. “Ze komen binnen, pakken de hardste plaat van Sepultura, maar nemen ook albums van Zappa, ABBA en Frank Sinatra (’Dat is toch die crooner?’) mee. Of ze willen de eerste vier albums van Led Zeppelin. Op mijn vraag ‘Moet je de rest van de maand dan niet eten?’ beginnen ze te lachen. Geld is niet het probleem, dat zie je aan hun scooters en mobieltjes. Maar ik weet ze wel ervan te overtuigen om niet vier, maar een of twee platen van Led Zeppelin te kopen.”

Klanten adviseren, wegwijs maken, een beetje opvoeden, dat ziet Hendriks als zijn taak (’Een single heeft ook een B-kant, die soms nog beter is dan de A-kant’). Hij hoopt dat anderen, de jongeren van nu, het stokje straks zullen overnemen. Hij is wat dat betreft hoopvol gestemd. Op platenbeurzen bestaat soms het merendeel van de bezoekers uit jongeren. “Ze zijn nieuwsgierig en zoekend. Laatst kwam hier een jonge meid van 14 of 15 jaar, die wist werkelijk alles van U2. En zo zijn er meer.”

Sommige potentiële klanten zoeken aarzelend hun weg door de bakken. “Soms moet je een beetje moeite doen, leren luisteren is een kunst. De muziek van bijvoorbeeld Pink Floyd is niet zo moeilijk als menigeen denkt. Ze hebben er af en toe een belletje of toetertje bij gedaan, maar de structuur van de songs is vrij simpel. Liefhebbers van symfonische rock attendeer ik op het Duitse Jane, een geweldige band uit de jaren zeventig/tachtig in de sfeer van Deep Purple en Rainbow. Ik heb ongeveer dertig personen een live-elpee van Jane meegegeven en er maar eentje teruggekregen, dus was het voor de meeste muziekliefhebbers een ontdekking.”

Tributebands
Er zijn diverse factoren die de platenverkoop stimuleren. In de eerste plaats concerten van coverbands en tribute-bands. Laatst was er een editie van het tv-programma Battle of the bands, waarop een uitstekende tributeband van Creedence Clearwater Revival speelde. Het is onvoorstelbaar wat dat los maakt. Op een beurs, een paar dagen na de battle, verkocht ik twintig in plaats van twee albums van CCR.”

Wat ook de verkoop bevordert, zijn documentaires. “De mensen willen een verhaal bij een plaat. Waar is die opgenomen, wie heeft de nummers geschreven, et cetera. Laatst was er een mooie documentaire van The Band op tv. Heel veel mensen weten niet hoe belangrijk die voor Bob Dylan is geweest. Daar vertel ik dan het een en ander over en geef ze The Last Waltz mee. Steely Dan had ooit een grote hit met Rikki don’t loose that number. Weet je hoe ze aan die titel komen? In de studio naast hen waren de Nederlandse makers van Rikkie en Slingertje, eertijds een populair tv-kinderprogramma, een paar afleveringen aan het maken voor de Amerikaanse markt. Dat hoorden de heren van Steely Dan en dat resulteerde in de titel van hun nieuwe single.”

‘De mensen willen een verhaal bij een plaat; waar is die opgenomen, wie heeft de nummers geschreven et cetera’

Niet alleen de elpee maakt een comeback, ook de cd en single maken verloren terrein goed. En datzelfde geldt – heel opmerkelijk – voor cassettebandjes. “Dat gaat als een tierelier. Die hype is uit Engeland komen overwaaien. Ik heb laatst negen cassetterecorders verkocht. Ik snap het ook wel. Niet iedereen heeft een dikke beurs, vinyl is best duur. Voor corona kostte Abbey Road van The Beatles 14 euro, nu 26 euro. Als nieuwe artiesten een elpee uitbrengen, ben je al gauw 40 euro kwijt.”

Brand
Muziek is de rode draad in het leven van de Didammer. Daarom is Hendriks na zijn pensionering met zijn passie doorgegaan (’Dat wil je met een ander delen’). Vorig jaar kreeg hij een grote klap te verwerken toen een groot deel van zijn platencollectie - 60.000 elpees, 20.000 singles en allerlei voorwerpen en attributen – door een brand in een loods in Nieuw-Dijk in vlammen opging. “Ja, dat was een ramp, maar ik heb nooit overwogen te stoppen. Bij mij is het glas altijd halfvol. Geluk bij een ongeluk; ik heb nooit mijn hele collectie op één plaats staan, maar verdeeld over verschillende locaties. Ik ben nadien bedolven onder de steunbetuigingen. Niet alleen uit Didam en van collega’s, maar ook van mensen waar ik het niet van had verwacht. Heel warm allemaal. Sommigen hadden hun zolder opgeruimd en schonken mij hun complete platenverzameling. Ook nu nog komen ze langs met volle dozen.”

Deze week wordt Eddie Hendriks zeventig en bestaat Eastman Records drie jaar. Dat wordt uiteraard gevierd met een hapje, een drankje en speciale aanbiedingen. “Ik kom wel eens mensen tegen die zeggen dat ze niets met muziek hebben. Dan ben je voor mij dood. Een leven zonder kan ik me niet voorstellen. Muziek is een bron van levensvreugde, een gevoel, emotie, zwieren, zwaaien, dansen, noem maar op.”