Van verbazing, via verwondering naar verademing

24 juni 2024, 13:21

‘t Buurtschap speelt zevende openluchtspel

SINDEREN - "We wisten niet eens dat Henk kon schrijven! Henk was altijd de techneut. Bezig met van alles en nog wat voor onze stukken. Maar niet met schrijven. En ineens was hij daar. Met een eigen toneelstuk. Of dat niks voor ons was.’ Aan het woord is Udo Klompenhouwer, een van de meer dan 25 leden van toneelgezelschap ‘t Buurtschap uit Sinderen. Een trots gezelschap, want al bijna twee jaar verkondigen ze aan ieder die het horen wil dat ze 40 jaar bestaan en daar allerlei mooie activiteiten aan koppelen. Een Covid uitlopertje, want het openluchtspel was wel degelijk bedacht als kroon op het jubileum. We hebben er dus zes jaar op moeten wachten in plaats van vijf.

‘t Buurtschap is een productief gezelschap. Twee keer per jaar spelen ze een nieuwe productie. Dat kan ook met zoveel spelers. Terwijl de ene groep vlak voor de voorstelling zit, kan een andere groep al beginnen met de repetities voor de volgende. Daarnaast wordt elke vijf jaar dus een openluchtspel uitgevoerd. Daar zijn ze 35 jaar geleden mee begonnen en daar gaat ‘t Buurtschap voorlopig niet mee stoppen. “Voorlopig” inderdaad, want er dreigen gevaren. Daarover later meer.

Je zou kunnen verwachten dat het publiek met zoveel aanbod haar aandacht wel een beetje zal verdelen over alle voorstellingen. Maar niets is minder waar. Elke productie wordt meerdere keren gespeeld. Standaard 3 keer, soms wel 6 keer. Vooral de openluchtspelen kunnen in die zin wel eens uitlopen.

"Nee, niet qua lengte!” haast Udo zich te zeggen. “Daar hebben wij een hekel aan. Gewoon één pauze en dan nooit later klaar dan half elf; liever nog eerder. We moeten ook tijd over houden om na te praten aan de bar. Want laten we eerlijk zijn, als er niet uitgebreid nagepraat kan worden, heeft een uitvoering ook geen zin. Theater moet mensen samenbrengen, juist om ze met elkaar in gesprek te laten gaan."

‘Waor ehakt wödt valt späöne’ is de titel van het openluchtspel dat Henk Tolkamp geschreven heeft en dat dit jaar zijn oeruitvoering krijgt. Een licht stuk. Dat is niet vanzelfsprekend. Zes jaar geleden werd op Sinderen het indrukwekkende ‘Rimpelingen’ gespeeld, dat handelde over de tijd van net na de oorlog: het zwijgen, de daders, de slachtoffers. Daar houden de spelers van ‘t Buurtschap ook heel erg van. Maar dit jaar voelde iedereen wel aan: ‘We moeten het niet te zwaar maken. Er is nu zoveel zwaarte in de wereld. Een beetje licht vermaak is wat we nodig hebben.’ En zo kwam het stuk van Henk Tolkamp als een welkome verrassing.

"We hebben er wel wat aan gesleuteld met zijn allen. Dat doen we altijd. Het fijne aan onze groep is dat we een gezonde leeftijdsopbouw hebben. Een jonge meid wordt bij ons ook gespeeld door een jonge meid. En ouwe kerels, daar hebben we er ook wel een paar van. Zelfs kinderen kunnen we dankzij onze jeugdgroep “‘t Kinderspöl” steeds vers en al best ervaren inzetten." Udo spreekt met moeilijk te verbergen trots over zijn club, maar hij haast zich meteen -zoals het een Achterhoeker betaamt- om zijn eigen rol meteen te relativeren. De coöperatie is een succesvol plattelandsmodel en zo zit ‘t Buurtschap ook in elkaar. Ieder draagt bij wat zij of hij te bieden heeft en ieders visie is waardevol. Niet alleen voor de teksten, maar ook voor kleding en decor. Soms is dat lastig voor regisseuse Jeanine Vreeman, maar meestal is die samenspraak een verrijking.

Het produceren van een openluchtspel blijkt wel een hele onderneming, zeker in deze tijden. Udo schildert voorzichtig de uitdagingen: “Niet om te klagen, want we hebben er allemaal mee te maken, maar de prijzen voor de huur van tribunes, licht en geluid zijn ook enorm gestegen. Allemaal logisch en te voorspellen, maar je hebt er wel mee te maken. Want de prijzen van de kaartjes wil je voor de mensen zo laag mogelijk houden. En dan kun je als club wel zuinig aan willen doen, maar straks wordt de BTW op kaartjes meer dan verdubbeld, en dan ben je nog in de aap gelogeerd. Dan heb ik het nog niet eens over de toenemende regeldruk vanuit de overheid. Die daar overigens zelf ook toe gedwongen wordt omdat, wanneer er iets mis gaat, zij weer de gebeten hond is. Die dekt zich ook in.”

‘t Buurtschap is niet de enige organisator die daarmee kampt. Veel festivals voelen zich gedwongen neer te schalen of te stoppen met hun activiteiten. Van de week maakte het Steengroevetheater in Winterswijk bekend dat ze volgend jaar een pauze inlast, om zich te beraden op haar toekomst en ook het Beethoven Festival in Zutphen schrapte deze week diverse voorstellingen. Dat zijn signalen! Is het in de toekomst nog wel mogelijk om dit soort mooie dingen voor de mensen te organiseren?

“Zie!” zegt Udo. “Genoeg zwaarte in de wereld. Daarom kiezen we voor zo’n stuk. Het publiek vermaken (en onszelf natuurlijk) met een komisch verhaal, paarden en schapen op het toneel, 25 mooie acteurs, schitterende beelden, fijne sfeer en een drankje achteraf. Even tot onszelf komen.”

En gegarandeerd prikkelarm, want Toneel is een van de ‘Silent Arts’. Kunstvormen die aandacht vragen, die stilte nodig hebben om de kijker te vermaken en tot inzichten te laten komen en niet van zichzelf laten vervreemden. Precies wat een mens op zijn tijd nodig heeft.

De openluchtvoorstelling vindt plaats aan de kasteelweg op Sinderen (volg de borden) op donderdag 27 juni, vrijdag 28 juni, vrijdag 5 juli en zaterdag 6 juli vanaf 20.00 uur. Het terrein is al vanaf 19.00 uur op en de kaartverkoop gaat via de website.

tbuurtschap.nl