‘Waes d’r wies met! ‘motto vierde Streektaalsymposium
AlgemeenTaal met een glimlach
Door Sander Grootendorst
DOETINCHEM – Een straat in Winterswijk was opgebroken en dat bracht overlast met zich mee. Een plaatselijke ondernemer wist de ergernis te beteugelen door borden in de streektaal te plaatsen: “Kiek uut! Bulten!” Toen de werkzaamheden waren afgerond, lazen de weggebruikers op een volgend bord: “Donders bedankt voor je begrip.” Ze konden weer ‘rondsmoksen’ over straat.
Diana Abbink van Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) noemt de handelwijze van de Winterswijkse ondernemer een geslaagd voorbeeld van het gebruik van ‘streektaal in de publieke ruimte’ – een van de thema’s op het komende, vierde Streektaalsymposium in Doetinchem. “Als je de taal op deze manier inzet, vervang je de ergernis toch een beetje door een glimlach.”
Die bijzondere functie die het dialect nog altijd heeft, kwam ook bij de vorige edities van het symposium al duidelijk naar voren: “Vooral het symposium over streektaal en zorg heeft veel losgemaakt”, zegt Abbink. “We kregen er heel veel positieve reacties op.”
Waardering
Waar streektaal tot twintig, dertig jaar geleden nogal werd verguisd en als inferieur beschouwd, is er nu meer waardering en belangstelling voor, niet in de laatste plaats omdat blijkt dat dialect echt een maatschappelijke functie heeft.
Als Winterswijkse dialectspreekster merkt Abbink ook zelf – wat al haar taalgenoten weten – dat je “in de streektaal veel dingen een betekenis kunt geven die net iets meer zegt dan in het standaard-Nederlands”.
De infoborden-actie van de ondernemer in haar woonplaats is daar welhaast een perfecte illustratie van. De streektaal groeit – mede dankzij de stimulerende inspanningen van het ECAL – en het Streektaalsymposium ook. “Dat wordt elk jaar groter.”
Het overkoepelende motto is dit jaar ‘Waes d’r wies met!’ Vertaal je dat letterlijk met ‘wees er wijs mee’, heb je toch weer het gevoel dat je de lading niet helemaal dekt. “Waes d’r wies met, dat wil ook zeggen: ga er verstandig mee om, dan kun je er veel mee”, zegt Abbink.
Naast ‘streektaal in de publieke ruimte’ komen op het symposium de thema’s ‘met streektaal raak je mensen’ en ‘geld verdienen met streektaal’ aan bod. Gastheer Frans Miggelbrink gaat in gesprek met ondernemers uit uiteenlopende branches. Die hij onder meer de vraag voorlegt of het commercieel gezien zinvol is wanneer je producten in de winkel in de streektaal aanprijst. “Daar zijn ondernemers zeker mee bezig”, weet Diana Abbink. “Wij krijgen op het Erfgoedcentrum geregeld de vraag of we een tekst in het Achterhoeks willen vertalen. Je bereikt meer mensen en je laat als ondernemer blijken dat je je verbonden voelt met de streek.”
Sandra Vanreys
Serieuze onderwerpen passeren op het symposium de revue, maar Abbinks ‘glimlach’ is nooit ver weg. Als gespreksleider heeft Miggelbrink vast weer enkele kwinkslagen in petto, en zangeres Sandra Vanreys en striptekenaar Herman Rozen geven hun creatieve kijk op de zaak.
Aan tafel schuiven op onderen anderen Irma Buunk (kinderopvang), Pieter Stam (supermarkt PLUS) en Sjoerd Weikamp (De Graafschap) aan. Laatstgenoemde speelt een thuiswedstrijd: het symposium vindt woensdag 6 november plaats op De Vijverberg. Het stadion dat voetbalfans uit het hele land al sinds jaar en dag associëren met ‘stoeven en angoan’.
“En d’ran”, vult Diana Abbink aan. Op naar het Streektaalsymposium.