‘Glimmende steentjes in het straatoppervlak’

10 februari 2025, 13:10 Religie

‘S-HEERENBERG/DIDAM - Op maandag 27 januari werden in de gemeente Montferland, dus ook in onze parochie in respectievelijk Zeddam, ‘s-Heerenberg en Didam Stolpersteine onthult.

De Duitse kunstenaar Gunter Demnig is in 1992 begonnen met zijn (toch wel te noemen) levenswerk: de Stolpersteine. Demnig wil op deze manier zichtbaarheid geven aan de verschrikkingen van het naziregime door de mensen die eronder geleden hebben een concrete en blijvende herinnering te geven op de plaatsen waar zijn het laatst hebben gewoond. Hiermee wil hij het proces van de nazi’s terugdraaien: zij behandelden mensen als nummers en wilden hun bestaan en herinnering daaraan uitwissen. Door de Stolpersteine krijgen deze mensen hun naam terug, wordt hun bestaan herdacht op de plaatsen waar zij gewoond hebben en vormen de Stolpersteine daar een blijvende herinnering aan. Er woonde hier immers een mens, die geleden heeft en in heel veel gevallen het niet heeft overleefd.

Vandaar ook de naam Stolpersteine: struikelstenen. Niet om je daadwerkelijk te laten struikelen, maar in de woorden van Gunter Demnig zelf: je valt niet letterlijk over de Stolpersteine, je struikelt met je hoofd en je hart. Inmiddels liggen er meer dan 95.000 Stolpersteine ter herinnering aan de slachtoffers van het nazi-regime. Dit gaat ook verder dan alleen maar Joodse slachtoffers: het gaat om iedereen die geleden heeft onder het Nationaalsocialisme.

“Pastoor Oortman vertegenwoordigde onze parochie in ’s-Heerenberg Diaken Reuling in Didam en ik in Zeddam. Het waren indrukwekkende onthullingen. Diaken Reuling en ik sluiten ons graag aan bij de woorden die Pastoor Oortman hierover geschreven heeft”, aldus Leon Feijen.

‘Glimmende steentjes in het straatoppervlak. Als je er niet op let, ga je er gewoon aan voorbij. Maar dat is nu net niet de bedoeling van de Stolpersteinen die opnieuw gelegd zijn op diverse plekken in onze parochie. Deze Stolpersteinen zijn bedoeld om een herinnering levend te houden aan mensen die gewoon deel uitmaakten van een gemeenschap, die niets liever wilden dan een gelukkig leven voor henzelf en hun kinderen en die bruut en wreed zijn vermoord. Bij de onthulling van de Stolpersteinen in ‘s-Heerenberg, waar ik bij was namens de parochie, werden ook foto’s getoond, van de mensen van wie de namen in de glimmende stenen staan vermeld. Indrukwekkend en confronterend. Iedere Stolperstein is een waarschuwing aan ons: woorden van haat liggen aan de basis van vervolging, uitsluiting, moord, gaskamers en vernietiging!’