‘De zwijgende meerderheid mag een sprekende meerderheid worden’

16 mei 2025, 13:42 Politiek

Interim burgemeester Harry de Vries neemt na vier jaar afscheid

Door Karin van der Velden

MONTFERLAND – Nog één week. Dan is het officieel voorbij. Op 21 mei om 23.59 uur precies wordt hij ontheven van zijn functie. “Het voelt dubbel. Afscheid nemen van Montferland valt me zwaar,” zegt hij met een mengeling van weemoed en trots. “Het zijn de mensen die Montferland uniek maken.”

Bijna vier jaar was hij burgemeester van onze gemeente, met haar dertien kernen en nog geen 40.000 inwoners. Die inwoners, die doen volgens hem ‘ongekend veel’. “De gemeenschapszin hier is ontzettend sterk. Het enthousiasme spat ervan af in alle dorpen. Schutterijen, muziekverenigingen… ongelooflijk wat ze voortbrengen. Je ziet het in de evenementen, de inzet van vrijwilligers. De ‘gewone’ mensen hier zijn tot grote dingen in staat. En natuurlijk is Montferland uniek qua landschap, met eigenheid in alle kernen.”

Vanaf het begin voelde De Vries zich welkom. “Dat was niet alleen in de gemeenschap, maar ook op het gemeentehuis, en bij de raad. Er is iets warms aan Montferland, iets bijzonders. Ik ga het zeker missen.”

Voettocht door Umbrië
De Vries heeft grote plannen. Op 26 mei, vijf dagen na zijn vertrek, gaat een langgekoesterde wens in vervulling: een voettocht door Umbrië, het eerste deel van de Franciscaanse route naar Rome. “Ik ga 20 tot 25 kilometer per dag lopen, op zoek naar inspiratie en spiritualiteit. Niet omdat ik Rooms-Katholiek ben, maar Franciscus van Assisi is altijd een inspiratie geweest. Zijn zorg voor de natuur, zijn eenvoud. En ook paus Franciscus – al ben ik het niet met alles eens – heeft in ieder geval zijn mond opengedaan. Ik vind het belangrijk dat meer mensen dat doen.”

De tocht biedt rust, ruimte om te reflecteren. “Wandelen is anders dan hardlopen,” vindt hij. “Bij hardlopen denk je intussen: hoe lang hou ik dit nog vol? Wandelen brengt je echt tot rust. Tijdens de voettocht kom ik in dorpjes waar ik nog nooit ben geweest.”

Hij zal de installatie van de nieuwe burgemeester zeker volgen en misschien na de zomer nog een raadsvergadering volgen. Voor nu is het vooral de overdracht die zijn aandacht heeft. “Burgemeester ben je vanaf dag één. De buitenwereld houdt geen rekening met een inwerkperiode, dus een goede overdracht is essentieel. Ik heb daar nu al veel contact over met mijn opvolger.”

Sprekende meerderheid
Wat hem de laatste jaren steeds meer is gaan opvallen, is hoe stil veel mensen blijven. “We hebben het vaak over een ‘zwijgende meerderheid’. Die zou wat meer de sprekende meerderheid moeten worden. Niet alleen als het om wereldproblemen gaat, maar ook dichter bij huis. Kijk wat er in de wereld gebeurt. We zijn ooit bevrijd door de Amerikanen, en zie wie er nu in dat Witte Huis zit. Het vreselijke wat de Joden is overkomen, en dan zie je dat sommige nazaten nu een volk uitroeien. Dichterbij heb je een land dat via Twitter geregeerd wordt en een minister die zich druk maakt over een uitje.”

Terugkijken met trots en pijn
Als burgemeester had De Vries honderden ontmoetingen, waarvan velen hem zijn bijgebleven. “De opvang van Oekraïners heeft indruk op me gemaakt. Hoe snel mensen bereid waren mee te denken, iets te doen, ruimte te bieden. Bergh in het Zadel raakte me diep. Wat Wim Hendriksen daar voor elkaar heeft gekregen, vind ik bijzonder. Ik ben blij dat ik hem daarvoor tot ereburger van Montferland mocht benoemen. Bergh in het Zadel is een combinatie van plezier, sportiviteit en geld ophalen voor KWF – en dan laten ze ook nog weten waar het geld terechtkomt – dat is typisch Montferland.”

Lees verder onder de foto’s: 

Wat maakt je trots? Initiatieven als Bergh in het Zadel. Foto: Facebook 

Harry de Vries heeft de Montferlandse tradities omarmd. Foto: Facebook 

Soms waren de momenten ook verdrietig. “De ouders van Tijmen, het voetballertje uit ‘s-Heerenberg dat na een botsing op het veld overleed, zetten hun verdriet om in iets positiefs. Zo knap. Dat raakt je. Net als jonge mensen die in het verkeer omkomen. Dat zijn er te veel. En mensen die besluiten uit het leven te stappen, dat blijft iets dat me zorgen baart. Grote bewondering heb ik voor Wieteke, die na de dood van haar dochter Laura zelfdoding uit de taboesfeer wil halen.”

Zijn persoonlijk dieptepunt? “Zonder twijfel het gebeuren rondom Steak’m in Nieuw-Dijk. Dat proces had ik anders moeten aanpakken. Ik heb me verkeken op de impact die het op mensen had. Ze voelden zich overvallen, dat begreep ik achteraf pas goed. De gevoelswaarde van het pand, het huurcontract…Gelukkig hebben we het pand kunnen kopen en krijgt het uiteindelijk een bestemming zoals de Nieuw-Dijkers willen. Ik wilde dat mijn rol in dat proces onderzocht werd, maar het onderzoek naar mijn integriteit heeft me wel echt geraakt.”

Een les voor zijn opvolger
Wat hij zijn opvolger mee wil geven? “Geef je over aan wat er in de samenleving gebeurt. Als je jezelf geeft, omarmt Montferland je snel. Het is een burgemeestersgemeente. Mensen willen graag dat de burgemeester ergens bij is. Hier wordt het als bijzonder ervaren als je bij een bijeenkomst komt.”

Ook de gemeenteraad verdient aandacht, zegt hij. “Als je investeert in de individuele raadsleden en probeert te begrijpen waar bepaald gedrag vandaan komt, wordt het leiden van vergaderingen een stuk makkelijker.”

Is er ook een minpunt? “Het vele vergaderen. En het gebrek aan slagvaardigheid dat je soms ziet. De toekomstvisie bijvoorbeeld… je kunt vraagtekens zetten bij de manier van participatie. De keuze voor groen is te laat gemaakt. Waren die keuzes twintig jaar geleden gemaakt, dan hadden we nu minder problemen gehad. Als toerisme zo belangrijk is voor je gemeente moet je ook zorgen dat je voorzieningen op orde zijn. Er zijn veel faciliteiten verdwenen. Aan de andere kant zijn er lelijke bedrijfsterreinen bijgekomen, zonder veel aandacht voor een groene omgeving.”

Wat de toekomst brengt…
Wat komt er na Umbrië? “Ik begeleid nu al burgemeesters en wethouders, dat blijf ik doen. Er zijn veel gemeenten in crisis, nog nooit zijn zoveel wethouders tussentijds afgetreden. En vrijwilligerswerk in Nijmegen, mijn eigen woonplaats – het zal je niet verbazen dat dat iets te maken zal hebben met vluchtelingen. Maar voor 1 juli zeg ik nergens ja tegen en nergens nee tegen. Eerst even ruimte maken.”

En dan, op die 21e mei om 23.59 uur, gaat het stilletjes over. Ingrid Wolsing, de locoburgemeester, krijgt een seintje dat ze paraat moet staan voor calamiteiten. De nieuwe burgemeester staat dan al in de startblokken.

“Het is goed zo,” besluit De Vries. “Ik ben niet weggelopen voor uitdagingen. Heb me thuis gevoeld. Nooit met tegenzin naar Montferland gereden. En als ik één oproep mag doen: wees eens wat aardiger tegen elkaar. Luister wat meer. Niet alleen hier, maar overal.”

De ‘affaire’ opvang Oekraïners in Steak’m ziet Harry de Vries als dieptepunt. Foto: Facebook