Susanne Damen en Sander Pluijm met hun hond Jack in het water van Stroombroek. Foto Roel Kleinpenning

Susanne Damen en Sander Pluijm met hun hond Jack in het water van Stroombroek. Foto Roel Kleinpenning

 foto Roel Kleinpenning

Het IJsselmeer overzwemmen voor het goede doel

DOETINCHEM/BRAAMT – Zaterdag 23 augustus vindt de tweede editie van Swim4Brains plaats. Een zwemtocht van 22 kilometer van Stavoren naar Medemblik over het IJsselmeer. Meer dan vijftig deelnemers zwemmen de tocht voor het goede doel: geld inzamelen voor de Hersenstichting. “Het is een event dat impact maakt.”

Door Hans Hissink

Initiatiefnemer van dit bijzondere zwemevenement is Sander Pluijm. Hij woont in Amsterdam, maar is geboren en getogen in Doetinchem, waar zijn ouders nog steeds wonen. Zijn partner Susanne Damen groeide op in ’s-Heerenberg, haar ouders wonen daar nog. Sander begon met de organisatie van Swim4Brains nadat hij van dichtbij zag hoe ingrijpend een hersenaandoening kan zijn. “Mijn vader én schoonvader kregen kort na elkaar een hersenbloeding. Eerst genoten ze van hun pensioen, maar alles veranderde abrupt. Niet alleen hún leven stond op z’n kop, ook dat van ons. Wat het extra lastig maakt is dat je aan de buitenkant weinig ziet.”

In Nederland hebben meer dan vier miljoen mensen een niet-aangeboren hersenaandoening. Van dementie, Parkinson, hersenbloeding, depressie, migraine tot hersenletsel na een ongeluk. Ze zijn intens, komen vaker voor en ontwrichten het leven volledig—voor de persoon én voor de omgeving. Lichamelijk, mentaal en sociaal. Hersenaandoeningen zijn dan ook op weg de grootste ziekte van Nederland te worden.
“En dat moet stoppen,” zegt Sander, die merkte dat ook veel van zijn sportvrienden in hun familie te maken kregen met hersenproblemen. Daarom besloten ze samen actie te ondernemen: Swim4Brains. Met dit sportevenement willen ze bijdragen aan meer begrip en geld ophalen voor hersenonderzoek.

Initiatief
Het idee ontstond om een lange zwemtocht te organiseren. “Eerst kreeg ik weinig enthousiasme. We zijn begonnen met hardlopen en deden een trailrun van 55 kilometer. Maar na alles wat er met mijn vader en schoonvader gebeurde, realiseerden we ons: als je echt aandacht wilt vragen, moet je iets doen met impact, wat bij ons past. Zo kwamen we op de IJsselmeer oversteek. Eerst was het stil, maar later vond iedereen het toch een goed idee.”
De Hersenstichting werd als goed doel betrokken. “We namen contact op met hen, ze vonden het een topidee en hielpen mee met de organisatie.” Intussen is bij de notaris de officiële stichting Swim4Brains vastgelegd. Het doel: het evenement minimaal vijf jaar organiseren. “Het is een event dat impact maakt en een merk aan het worden is.”
De eerste editie was op 24 augustus vorig jaar. “We gingen met twintig zwemmers het water in en zwommen ongeveer 14 kilometer, tot de harde wind ons dwong te stoppen. Dat was balen. De laatste kilometer hebben we alsnog afgelegd, omdat er veel publiek bij de finish stond te wachten. We riepen meteen: volgend jaar doen we het opnieuw.”

Veilig
Die eerste groep bestond uit bekenden van Sander en Susanne. “Dat was qua organisatie en veiligheid nog behapbaar. Inmiddels weten we beter wat er komt kijken bij zo'n tocht en hebben we een programma ontwikkeld om de zwemmers goed te begeleiden. We werken samen met Zwemanalyse, een professionele zwemorganisatie.” Elke deelnemer doorloopt een traject met een kickoff (nulmeting), een open water clinic na twee maanden en zes weken later een clinic waarin geleerd wordt te zwemmen naast een zeilboot. Ook ontvangen ze een trainingsschema, een badmuts en een veiligheidsboei. “We kennen niet iedereen persoonlijk, maar we willen natuurlijk wel dat iedereen veilig aan de overkant komt.”
Daarnaast is er samenwerking met de organisatie van het Nederlands Kampioenschap open water zwemmen dat op dezelfde dag plaatsvindt: de IJsselmeermarathon. “We zijn een partnerschap aangegaan: wij zijn goed in het organiseren van het event, zij zorgen voor de veiligheid op het water.”
Waar de eerste editie vooral bekenden trok uit de omgeving van Sander en Susanne, komen de deelnemers dit jaar overal vandaan. “Sommigen hoorden er via-via van, anderen hebben op hun bucketlist staan dat ze het IJsselmeer willen overzwemmen. Het is een uniek evenement. Er zijn genoeg sportevents voor goede doelen, maar hier moet je écht goed voor kunnen zwemmen,” aldus Susanne.
Naast het sportieve, is er ook een sociaal element. “We hebben een Whatsappgroep waarin deelnemers delen waar en hoe ze trainen: bijvoorbeeld in de Vinkeveense Plassen of de Noordzee. Samen trainen is leuker en zorgt voor een groepsgevoel. Zo ontstaan ook vriendschappen. Niet alleen zwemmers zijn actief in de groep, ook de coaches en schippers van de begeleidingsboten zijn hierin actief.”
Deelnemers zwemmen in verschillende categorieën. Zo’n tien professionals zwemmen zo snel mogelijk, daarnaast zijn er solozwemmers die op eigen tempo het IJsselmeer oversteken. Er zijn twee duo’s die elkaar afwisselen en zo ieder de helft van het parcours zwemmen, en estafetteteams met vier zwemmers. Sander zwemt de volledige 22 kilometer solo. Susanne doet mee in één van de tien estafetteteams. “Doordat we wisselen zwem ik ongeveer een kwart van de afstand.” Elke solo- en teamdeelnemer heeft een coach aan boord die zorgt voor voeding, begeleiding en veiligheid. “Met de estafette willen we het event toegankelijker maken. 22 kilometer is niet voor iedereen haalbaar.”

Doel
Het doel dit jaar is om 100.000 euro op te halen. Vorig jaar werd ruim 60.000 euro opgehaald. De opbrengst gaat naar het project The Class. Dit re-integratieproject voor jongeren is opgezet door de Hersenstichting, in samenwerking met Edwin en Annemarie van der Sar. Jongvolwassenen (18-30 jaar) met niet-aangeboren hersenletsel krijgen in dit traject hulp om werkfit te worden en toe te werken naar een duurzame, passende werkplek. Dat is hard nodig: veel jongeren met hersenletsel zitten thuis of doen werk onder hun niveau vanwege hun beperkte kansen op de arbeidsmarkt. Swim4Brains wil dit jaar een complete lichting van tien jonge mensen ondersteunen. Daarvoor is die 100.000 euro nodig.

Iedereen die bij wil dragen aan baanbrekend hersenonderzoek kan doneren via de website van de stichting. Mensen die volgend jaar willen meezwemmen kunnen zich nu al opgeven via diezelfde website:

swim4brains.nl