Rechtstreeks bij de boer kopen, hoe regelen we dat?

DIDAM - De familie Nieuwenhuis-Wezendonk runt in de Greffelkamp biologisch akkerbouwbedrijf Haolderkamp. Zij willen graag gezonde producten telen voor de directe omgeving. Maar hoe zorg je er als boer voor dat die bij de consument komen en je er zelf toch weinig moeite voor moet doen?

Door Karin van der Velden

Vorig jaar speelde Theo Nieuwenhuis met de gedachte om een consumentencoöperatie op te zetten. Een groep consumenten, dat kunnen vrienden en kennissen van elkaar zijn, koopt dan rechtstreeks bij lokale ondernemers producten. Theo: “Het idee is dat een persoon van de groep de producten in een bepaalde hoeveelheid op een afgesproken tijd en plaats haalt. De groep profiteert dan ook van een prijsvoordeel. Als je als leverancier geen vervoer hoeft te regelen en een redelijke hoeveelheid kunt verkopen, kun je het relatief goedkoop houden. Je hoeft niet alle producten zelf te verbouwen, maar kunt ook producten van andere ondernemers aanbieden Zo’n voedselcoöperatie kan zelfs besluiten om iets meer te betalen voor de producten, zodat ook mensen die het financieel minder hebben in het systeem kunnen meedraaien.”

Afgelopen winter maakte Theo de keus om lupine, tarwe, spelt, graan, peulvruchten, aardappelen en hazelnoten te verbouwen, omdat de groentenafzet niet goed liep. “Die groenten verkocht ik via andere tuinders. Het probleem is echter dat dagverse groenten heel bewerkelijk zijn.
“Door de samenwerking met Voedselnetwerk Achterhoek, die weer samenwerkt met Natuur en Milieu Gelderland kreeg ik de mogelijkheid om onderzoek te doen naar mogelijkheden om producten rechtstreeks aan consumenten te leveren. Dat is begonnen met een gesprek op mijn bedrijf. Wij konden vertellen waar we naartoe willen en burgers konden aangeven wat zij nodig hebben. Waar is behoefte aan? En hoe kunnen we elkaar vinden?”

Er zijn aspecten waar de familie Nieuwenhuis-Wezendonk heel blij van wordt. Zij willen graag dat mensen gezond eten en vinden het leuk om contact te hebben met klanten. Dan kunnen ze namelijk het verhaal achter het product vertellen. Maar ze zijn ook gesteld op privacy en willen niet hele dagen in een winkel staan. Een vaste afnamedag zou dan een oplossing kunnen zijn. En dan zijn er logistieke vraagstukken. Zijn klanten bereid om groenten te kopen zoals ze van het land afkomen of willen ze liever gesneden producten? Hoe uitgebreid moet je assortiment zijn? Zeker als je klein wilt beginnen om later te groeien is dan een belangrijk aspect.
Potentiële klanten vinden het belangrijk om biologisch en gezond te eten en hun voedsel lokaal te kopen. Daarbij is de prijs en het gemak van belang. Ze willen hun groenten graag gesneden en gewassen, een ruime keus hebben en de reistijd mag niet te lang zijn. Sommige producten, zoals aardappelen, uien en kolen zijn lang houdbaar. Andere producten eet je het liefst zo vers mogelijk.
Een van de oplossingen waarover wordt gedacht is een voedselcoöperatie met zo’n twintig huishoudens. Dat kan later uitgebreid worden, de akkers van Biologisch Akkerbouwbedrijf Haolderkamp leveren genoeg voor 250 tot 300 huishoudens. Er hebben zich al mensen gemeld die geïnteresseerd zijn in zo’n coöperatie. Tijdens de gespreksavond zijn ook nog andere ideeën op tafel gekomen en daarover gaat Theo verder in gesprek.

Kringlooplandbouw
Op de Haolderkamp wordt biologisch geteeld. Theo heeft grote interesse voor bodembeheer. Hij begeleidt andere boeren met het verbeteren van de bodem. “Het betekent dat je de input minimaliseert voor een gezonde en duurzame output. We werken op een natuurlijke manier, zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen. We zaaien als bescherming gras- en kruidenmengsels tussen de gewassen die we willen oogsten. Zo krijg je een systeem met heel veel microbiologie. Ziekteverwekkers en bestrijders zijn in het zelfde veld aanwezig. Predatoren zoals lieveheersbeestjes en sluipwespen gebruiken de gewassen als schuilplaats.”

In tegenstelling tot andere boeren, wordt op de Haolderkamp beperkt onkruid gewied. Als je de bodem zo min mogelijk beroert, krijgen schimmels de kans om de grond te activeren. Over de aardappelen heeft Theo gemaaid gras als een mulchlaag aangebracht, die voorkomt dat de bodem uitdroogt. Bijkomend voordeel is dat er minder onkruid groeit en gezonde voedingsstoffen spoelen niet weg. “Het betekent dat we nog veel met de hand moeten doen, want voor onze manier van landbouw zijn nog geen machines.”
Wie geïnteresseerd is in deelname aan een consumentencoöperatie of wil meepraten over de mogelijkheden om rechtstreeks bij de boer te kopen, kan een mail sturen naar: haolderkamp@edaphon.nl.

Voedselnetwerk Achterhoek
De Haolderkamp is een van de tien Achterhoekse boerenbedrijven die aangesloten zijn bij Voedselnetwerk Achterhoek. Landbouwers, veetelers en bosbouwers werken hierin samen met hun omgeving aan een nieuw voedsellandschap. In zo’n landschap gaan mensen de samenhang tussen voedsel en hun leefomgeving weer zien en waarderen. En kunnen boeren gezond voedsel produceren en zorg dragen voor het landschap vanuit een financieel gezond bedrijf. Het Nederlandse platteland staat immers onder grote druk. Om onze leefomgeving gezond te houden zijn grote stappen nodig op gebied van stikstofreductie, verduurzaming, natuurinclusief werken. Een hele opgave voor de maatschappij, maar dagelijks voelbaar voor boeren.
Zie onderstaande website voor meer informatie.

Natuur en milieu Gelderland
Natuur en milieu Gelderland zet zich in voor een aantrekkelijk landschap, een rijke biodiversiteit en een gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier.
Zie onderstaande website voor meer informatie.

smakelijkachterhoek.nl/project/10099/bouwen-aan-eenregionaal-voedselnetwerk-achterhoek

natuuren
milieugelderland.nl