‘Je moet juist knopen durven doorhakken – in het belang van de inwoner’

Gesprek met Merel Balduk (lijsttrekker) en Walter Gerritsen (voorzitter) - CDA Montferland

Loil - Het CDA in Montferland combineert bestuurlijke ervaring met een nieuwe generatie aan het roer. Lijsttrekker Merel Balduk werkt dagelijks in het openbaar bestuur en kent zowel de raadskant als de bestuurskamer. Partijvoorzitter Walter Gerritsen was acht jaar wethouder en brengt ruime bestuurlijke ervaring mee.

Door Karin van der Velden

Hoe zijn jullie in de politiek terechtgekomen?
Walter: “Ik ben ooit voor het CDA gevraagd door Alex Gerritzen uit Azewijn. Mijn eerste reactie was nee. Vier jaar later werd ik opnieuw benaderd en zei ik: zet mij dan maar onderaan de lijst. Ik had vervolgens gesprekken met Tanja Loeff en Helmuth Welling. Na de verkiezingen vroeg Tanja of ik wethouder wilde worden. Ik had geen politieke ervaring, maar wel bestuurlijke ervaring – onder andere bij de Raad van Commissarissen van de Rabobank en bij Friesland Foods. Daar wordt ook met een ledenraad en en bestuur gewerkt. Ik dacht dat het vergelijkbaar was met een gemeenteraad en college.”

Hoe bereid je je voor zonder politieke ervaring?
Walter: “Ik ben twee keer op de tribune gaan zitten bij een raadsvergadering. Daar zag ik een wethouder vragen verdedigen tegenover zijn eigen fractie. Dat vond ik vreemd, tot ik begreep hoe dualisme werkt. Even schakelen, maar daarna heb ik het acht jaar met veel plezier gedaan.”

Merel, hoe begon het bij jou?
Merel: “Per toeval. Ik werd Nederlands kampioen dansgarde. Een uitnodiging voor een etentje bleek een smoes om mij mee te lokken naar de raadzaal. Helemaal onverwacht kreeg ik de Pluim van de Burgemeester. Ik moest spontaan een woordje doen. Mijn verhaal maakte indruk op de politici in de zaal. Een klein jaar later zat ik bij de fractie van het CDA Montferland. Zo is mijn politieke avontuur per toeval op mijn pad gekomen.”

En nu ben je lijsttrekker.
Merel: “Ik doe alleen iets als ik geloof dat ik op de juiste plek zit, op het juiste moment. Toen ik door mijn eigen mensen werd gevraagd voor deze rol, voelde ik vertrouwen. Dat maakt het werk mooi. We houden elkaar ook scherp. Het helpt dat ik bestuursadviseur ben. Daar adviseer ik burgemeester en wethouders. Op mijn werk deel ik als ambtenaar hoe het in de gemeenteraad werkt, als raadslid snap ik hoe  een ambtelijke organisatie werkt. Het zorgt dat ik heel goed weet wat wel en niet werkt en welke moties bijvoorbeeld uitvoerbaar zijn. Het CDA scoort dan ook 100% op aangenomen moties.”

Hoe vullen bestuur en fractie elkaar aan?
Walter: “Sinds november 2025 ben ik voorzitter van het CDA Montferland. Na mijn wethouderschap ben ik bewust even uit de politiek gestapt. Door verandering van werk en verhuizingen waren er vrij plotseling veel wisselingen in het bestuur en Merel benaderde mij of ik  weer mijn verantwoordelijkheid voor de partij wilde oppakken.”

Wat is de taak van het bestuur?
Walter: “Het bestuur gaat niet over de politieke koers. We faciliteren en organiseren. Natuurlijk sparren we, maar de fractie bepaalt de inhoud.”

Merel: “Er zit veel ervaring in het bestuur, dus we kunnen altijd sparren. Het bestuur sluit regelmatig aan bij fractievergaderingen om de lijntjes kort te houden. Het grote netwerk is waardevol. We zijn echt één team, met duidelijke rollen.”

Hoe groot is de partij lokaal?
Walter: “We hebben ongeveer honderd leden in Montferland. Daarnaast organiseren we twee keer per jaar een ‘praat mee’-avond. Daar komen veel niet-leden op af. Het is leerzaam om met inwoners in gesprek te gaan. Niet alleen met mensen die het met ons eens zijn. Juist kritische geluiden zijn belangrijk.”

Hoe intensief is het politieke werk?
Merel: “Raadslid ben je 24/7. Je bent altijd aanspreekbaar. Mensen kennen jou, ook als jij hen niet kent. Dat vraagt om voorbeeldgedrag. Dat is sowieso iets dat ik van huis uit heb meegekregen. Het begint met mensen vriendelijk groeten. Ik maak me zorgen over de politieke reputatie van de gemeente. Ik wil dat inwoners trots kunnen zeggen dat ze uit Montferland komen. In de raad moeten we elkaar in de waarde laten.”

Hoe zit dat bij jou Walter?
Walter: “Er is mij verteld dat het hartstikke meevalt!. In campagnetijd is het druk, vooral bij het samenstellen van de lijst. Na de verkiezingen wordt het rustiger. Voor mijzelf zie ik dan een steunverlenende rol voor mensen die van mijn ervaring gebruik willen maken.”

Hoe houden jullie de samenwerking scherp?
Merel: “Iedereen heeft zijn eigen verantwoordelijkheid, maar alles moet op tafel komen. Ook kleine frustraties of zorgen. Dat maakt je een hecht team.”

Hoe zit het met partijdiscipline?
Walter: “De meerderheid bepaalt het standpunt. Afwijkend stemmen mag, maar dat bespreken we wel vooraf. Je verrast elkaar niet. De partijdiscipline is in die zin de laatste jaren wel versoepeld”

Hoe is de kandidatenlijst samengesteld?
Walter: “We hebben een strenge selectieprocedure. CV’s, motivatiebrieven, gesprekken, een scoreformulier. We kijken naar spreiding over de kernen en naar verschillende competenties en achtergronden.”

Merel: “Iedere kandidaat heeft scholing gehad: debatteren, bestuurskunde, hoe werkt de gemeente. Dat gebeurt nog voordat iemand in de raad zit. Wij vinden dat je van het CDA Montferland een bepaalde kwaliteit en kennis van besturen mag verwachten.”

Was het lastig om mensen te vinden?
Walter: “Nee, we hebben twintig kandidaten en zelfs meer aanmeldingen. Een goede mix van ervaren mensen en nieuw talent.”

Wat zijn de belangrijkste keuzes voor de komende jaren?
Walter: “Woningbouw. Dat was mijn portefeuille. In mijn wethoudersperiode hebben we veel grond aangekocht. Toen werd door de Provincie nog gedacht dat Montferland zou krimpen. Wij hebben gepleit om juist te mogen groeien. Nu moet het tempo omhoog.”

Waarom is dat zo belangrijk?
Merel: “Omdat levens nu op pauze staan. Starters vinden geen woning, ouderen kunnen niet doorstromen als ze dat willen. We moeten niet alleen zorgen dat we bouwen, maar ook kijken wat we bouwen. Woningen die geschikt zijn voor meerdere generaties. Generatieproof bouwen, noemen we dat.”

Walter: “Als jongeren hier kunnen blijven wonen, blijven scholen en verenigingen sterk. Dat houdt een gemeente levendig.”

Wat is jullie grootste dilemma?
Merel: “Gelijk hebben of gelijk krijgen. Soms heb je inhoudelijk een punt, maar krijg je het niet voor elkaar. Dan moet je het gesprek blijven voeren. Bij de kap van een boom die plaats moest maken voor licht op zonnepanelen, heb ik weleens afwijkend gestemd. Toch voelde dat niet zwaar, die ruimte hebben we binnen de fractie.

“Daarnaast maak ik me zorgen over mogelijke verdere versplintering. Hoe meer partijen, hoe lastiger het voor inwoners wordt de verschillen tussen partijen te zien. Daarmee gaan we verschillen verder uitvergroten, terwijl we het inhoudelijk het grootste gedeelte met elkaar eens zijn. Hoe meer partijen, hoe complexer het politieke werk ook wordt. Je moet met steeds meer partijen in gesprek die allemaal hun eigen stempel willen drukken. Dat kost tijd en geld en is niet altijd in het belang van de gemeente. Je moet juist knopen durven doorhakken in het belang van de inwoner.”

Walter: “Partijen liggen inhoudelijk vaak dichter bij elkaar dan het debat doet vermoeden. De uitdaging is elkaar te vinden zonder je achterban te verloochenen.”