Uitslag verkiezingen Montferland toont een versnipperd politiek landschap: CDA blijft de grootste partij

DIDAM - In het gemeentehuis van Montferland zijn gisteren de voorlopige uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 bekendgemaakt. Burgemeester Anne-Marie Fellinger benadrukte daarbij direct dat het om een tussenstand gaat. De stemmen worden nog op kandidaat niveau geteld en pas de week erna stelt het centraal stembureau de definitieve uitslag vast. Eventuele hertellingen kunnen daar nog verandering in brengen.

Door Karin van der Velden

De burgemeester sprak haar waardering uit voor de grote groep vrijwilligers en medewerkers die de verkiezingen mogelijk maakten. Van stembureauleden tot gemeentepersoneel en de tamboers van verschillende muziekverenigingen die kiezers optrommelden om naar de stembus te komen.

Opkomst hoger
De opkomst kwam uit op 55,9 procent en ligt daarmee hoger dan bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022, toen ongeveer 52 procent van de kiesgerechtigden ging stemmen. Ook ten opzichte van het landelijke gemiddelde van circa 53,7 procent doet Montferland het dit keer iets beter.

De uitslag zelf laat vooral een versnipperd politiek landschap zien. Het CDA blijft met zes zetels de grootste partij. Daarachter verschuift er veel. Helder verliest een zetel en komt uit op vier, terwijl Lijst Groot Montferland een flinke klap krijgt en terugvalt van vijf naar één zetel. Lokaal Belang Montferland en de PvdA leveren beide een zetel in en komen uit op respectievelijk twee zetels. De VVD en D66 winnen juist terrein en groeien naar drie en twee zetels. Nieuwkomer PVV verschijnt direct met drie zetels in de raad. Ook Één Montferland, de partij van John Teunissen, verdubbelt naar twee zetels.

Opvallend is dat landelijke partijen het in Montferland relatief goed doen, terwijl landelijk juist lokale partijen vaak domineren. Opvallend waren de grote verschillen tussen de stembureaus binnen de gemeente. Er werd duidelijk veel op personen gestemd. Zo haalde Één Montferland opvallend veel stemmen in Azewijn, de geboorteplaats van Paul Berntsen, de nummer twee op de lijst.

Coalitievorming
De grote vraag is nu hoe deze uitslag zich vertaalt naar een bestuur. Als grootste partij ligt het initiatief waarschijnlijk bij het CDA, met fractievoorzitter Merel Balduk als logische verkenner. Maar eenvoudig wordt de formatie allerminst. 

Een samenwerking met de VVD lijkt inhoudelijk logisch. Martin Som werd zelfs al getipt als wethouder van Financiën. Hij zette in de raadsperiode 2018-2022 een stabiele financiële koers in. Dan nog is een meerderheid ver weg. Samenwerking met Helder of de PVV ligt politiek minder voor de hand, terwijl de verhouding met Één Montferland gevoelig kan zijn vanwege de eerdere afsplitsing van Teunissen uit het CDA.

Daarmee komen ook D66 en de PvdA in beeld, ondanks onderlinge verschillen op inhoudelijke dossiers. Wie rekent, ziet al snel dat er mogelijk vijf partijen nodig zijn om met 15 van de 25 zetels tot een stabiele meerderheid te komen, LBM zou dan een logische partner zijn. Dat roept praktische vragen op: betekent dit ook vijf wethouders, of wordt gezocht naar constructies met dubbelfuncties?

Een alternatief is een minderheidscoalitie, die per onderwerp steun zoekt in de raad. Dat zou in Montferland geen ondenkbare route zijn. Ondanks politieke spanningen in de afgelopen periode werd namelijk 87 procent van de moties aangenomen, waarvan zelfs 64 procent unaniem. Partijen weten elkaar dus te vinden als het er echt op aan komt.