Verkiezingsprogramma’s in Montferland: waar vinden partijen elkaar - en waar niet?

MONTFERLAND - Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht hebben de politieke partijen in Montferland hun plannen gepresenteerd. Wie de programma’s naast elkaar legt, ziet opvallend veel overeenkomsten en duidelijke verschillen, vooral op onderwerpen als asiel, duurzaamheid en mobiliteit. Montferland Journaal zet de belangrijkste lijnen op een rij.

Door Karin van der Velden

Vertrouwen en toegankelijk
Vrijwel alle partijen benadrukken dat de gemeente dichter bij de inwoners moet staan. Duidelijke taal, meer contactmomenten in dorpen en wijken en betere dienstverlening zijn breed gedeelde doelen.

De PVV wil altijd openbaar vergaderen en is tegen een kinderburgemeester. Lijst Groot Montferland wil elk kwartaal een open fractievergadering houden in een andere kern. Één Montferland kiest voor jaarlijkse gesprekken op locatie tussen bestuur en inwoners. VVD en CDA bieden met openbare bijeenkomsten de inwoners al mogelijkheden om mee te praten.

VVD en D66 zien kansen in moderne technologie, zoals kunstmatige intelligentie (AI), om aanvragen sneller en transparanter af te handelen. Het CDA wil ambtenaren meer ruimte geven voor maatwerk bij bijzondere omstandigheden.

Asielopvang
Op het gebied van asielopvang lopen de meningen uiteen. De PVV is absoluut tegen de komst van een asielzoekerscentrum (AZC), Helder is tegen een grootschalig AZC. Nummer 2 van de lijst, Joost Gerritsen, zag vorig jaar hoe een AZC in Winterswijk op een goede manier geregeld is. Andere partijen accepteren opvang als wettelijke taak, maar verbinden daar voorwaarden aan. De VVD wil maximaal 201 opvangplekken, met sterke regie vanuit de gemeente en zonder extra kosten voor Montferland. LBM pleit voor een 24-uurs meldpunt en een vast team toezichthouders. D66 staat volledig achter de komst van een AZC en wil klankbordgroepen rond opvanglocaties. Één Montferland hanteert een maximum van 250 plekken en benadrukt eerlijke spreiding binnen de gemeente.

Brede steun voor bouwen
Over één ding zijn alle partijen het eens: er moeten meer woningen komen, vooral voor starters en senioren. De verschillen zitten in tempo en voorwaarden. VVD wil 800 woningen in vier jaar, Één Montferland mikt op 700 tot 1.000. D66 spreekt over 2.500 woningen in tien jaar. Veel partijen kiezen voor bouwen binnen bestaande kernen (inbreiding), al is uitbreiding aan randen soms bespreekbaar.

Opvallende voorstellen zijn er ook. De PVV wil duurzaamheidseisen versoepelen om sneller te bouwen en pleit voor hoogbouw. D66 wil dat water en bodem leidend zijn bij nieuwe plannen en heeft de ambitie dat iedere inwoner uitzicht moet hebben op drie bomen en binnen 300 meter een park. Lijst Groot Montferland zet in op Tiny Houses en Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). LBM en CDA benadrukken nog eens de eis om bij elk project minimaal 30 procent sociale huurwoningen te bouwen. De verdeling is per wet geregeld, maar de uitvoering niet. Een voorstel om een fonds op te richten dat het mogelijk maakt om tussen projecten te schuiven met het aantal sociale huurwoningen, werd in de laatste raadsvergadering voor de verkiezingen aangehouden omdat de stemmen staakten.

Leefbaarheid
Het verenigingsleven, dorpshuizen en groen in de wijken krijgen brede steun. Ook de toekomst van recreatiegebied de Nevelhorst keert in de meeste programma’s terug, met plannen om zwemmen en kleinschalige recreatie weer mogelijk te maken. In de laatste raadsvergadering werd een motie afgewezen waarin werd voorgesteld de plannen met de Nevelhorst op te nemen in een integrale visie voor het hele gebied met sportvoorzieningen. Alleen D66, PvdA en Eén Montferland stemden voor.

Een belangrijk discussiepunt is het Integraal Kindcentrum (IKC) in ’s-Heerenberg. D66 en CDA willen snelle realisatie. VVD is tegen de huidige plannen en ziet liever renovatie van bestaande scholen. LBM steunt het IKC, mits financieel verantwoord. In 2020 kwam het pand van Specialized in ‘s-Heerenberg als locatie voor een brede school in beeld. De kosten voor een verbouwing bedragen inmiddels meer dan 32 miljoen.

Andere unieke ideeën lopen uiteen van een nieuw winkelcentrum aan de rand van Didam (PVV) tot een 1%-regeling voor kunst bij bouwprojecten (D66) en een jaarlijkse Montferlanddag (CDA). Opvallend genoeg is Helder de enige partij die de kiezers nog steeds een sobere, maar volwaardige zwemvoorziening in Didam belooft.

Veiligheid
Op het gebied van veiligheid willen vrijwel alle partijen meer zichtbare handhaving en sterkere buurtpreventie. De VVD kiest voor een harde lijn met gebiedsverboden en het verhalen van schade op daders. PVV wil meer boa’s. LBM pleit voor uitbreiding van de afdeling handhaving en samenwerking over de grens. CDA legt nadruk op preventie, samenwerking en aandacht voor ondermijning.

Grote verschillen
Duurzaamheid verdeelt de partijen. PVV, VVD, CDA, Lijst Groot Montferland en LBM zijn tegen windmolens in Montferland. D66 staat open voor lokale windenergie. Over zonnepanelen op daken bestaat brede overeenstemming; zonnevelden op landbouwgrond stuiten bij meerdere partijen op weerstand.

D66 en PvdA leggen sterk de nadruk op vergroening, energiebesparing en ondersteuning van energiecoöperaties. VVD zet in op lokale energieopwekking en buurtbatterijen, maar zonder grootschalige wind- of zonneparken.

Werkgelegenheid
Ondernemers worden door alle partijen gezien als motor van de lokale economie. Minder regeldruk, snellere vergunningverlening en samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven zijn terugkerende thema’s. VVD benadrukt dat werken moet lonen en wil strengere voorwaarden bij uitkeringen. D66 ziet kansen in circulaire bedrijventerreinen. LBM en VVD pleiten voor uitbreiding van bedrijventerreinen in ’s-Heerenberg en Didam. PvdA wil lokale industrie en maakbedrijven ruimte geven.

Financiën en lasten
De meeste partijen willen de begroting in balans houden en terughoudend omgaan met belastingverhogingen. LBM stelt voor dat iedere inwoner jaarlijks 100 kilo afval gratis kan inleveren om zwerfvuil te voorkomen. De PVV wil lagere OZB, VVD en LBM willen alleen inflatiecorrectie. Zowel de PVV als de LBM willen minder geld uitgeven aan onderzoeken en externe inhuur.

Stemmen op personen
Het is in Montferland vaak een kwestie van ons kent ons. Stemmen doe je op een persoon waar je vertrouwen in hebt. De komende verkiezingen doen maar liefst negen politieke partijen mee. In de afgelopen raadsperiode wisselden nogal wat poppetjes van partij. De gemeenteraad zal er na de verkiezingen in elk geval behoorlijk anders uitzien.

Lijst 1 - CDA groeide dankzij overstappers
Het CDA begon de periode met zes zetels. Tijdens de raadsperiode vertrok Karlijn Looman, waarna John Teunissen fractievoorzitter werd. Hij vertrok vervolgens in december 2023 en richtte de fractie Één Montferland op. Merel Balduk vulde zijn plek op en zij is nu lijsttrekker. In de laatste maanden van 2025 maakten raadsleden Karin Straatsma (nr. 3) en Inge Hultermans (nr. 9) de overstap van Helder naar het CDA. Hierdoor komt de partij nu uit op zeven zetels, één meer dan bij de verkiezingen van 2022. De komende verkiezingen staan Jos Broeks (4) en Thomas van Embden (6) op de lijst, ook zij maakten de overstap van Helder naar het CDA. Jurge Menting (2) heeft al 12 jaar ervaring als raadslid, Frits Vink (7) en Tom Baars (5) zijn nieuwe gezichten in de top 7.

Lijst 2 - Helder kromp van vijf naar één zetel
Bij de verkiezingen van 2022 was Helder de verrassende winnaar met vijf zetels. Door een reeks interne conflicten en vertrekkende raadsleden kromp de fractie uiteindelijk naar één lid. Toon Schepers maakte het eerste jaar niet vol en koos er enige tijd later voor om zich bij LBM aan te sluiten. Karin Straatsma en Inge Hultermans vertrokken naar het CDA en John de Groot staat nu op de lijst van de VVD. Helder doet met 26 kandidaten mee aan de komende verkiezingen. Oprichter Rob Mos is opnieuw lijsttrekker. Op 2 staat verrassend genoeg Joost Gerritsen. Joost kwam in 2022 als nummer 10 van Lijst Groot Montferland met voorkeurstemmen in de gemeenteraad. In mei 2023 ging Joost verder als eenmansfractie. Berry Nas stapte op 1 september 2024 op als fractievolger van Helder. Op 14 november 2024 werd hij benoemd als fractievolger van Lokaal Belang Montferland. Bij de komende verkiezingen staat hij weer als nummer 3 op de lijst van Helder.. Fractievolger Marco Robben staat op 5. De rest van de lijst bestaat uit nieuwe mensen.

Lijst 3 - Lijst Groot Montferland verliest één zetel
Lijst Groot Montferland begon met vijf zetels. Joost Gerritsen vertrok en richtte Daadkracht op. Henk Groote werd namens de partij wethouder, trok zich na een conflict met Rob Mos (Helder) terug en volgde in december 2025 Susie Bosveld op als raadslid. Susie emigreerde naar Spanje. Fractievoorzitter Jenneke Laurense en raadsleden Henk Groote, Boris van Oosterom en Erik Wassing vormen de top van de kieslijst. Fractievolgers Mark van Lochem en Harald Jansen brengen ook de nodige politieke ervaring mee. Na het opstappen van Henk Groote werd Marije Eleveld partijonafhankelijk wethouder. Marije is voor de komende periode de wethouderskandidaat, nu als lid van de partij.

Lijst 4 - Lokaal Belang Montferland blijft stabiel
LBM behield de drie zetels van 2022, ondanks enkele interne wisselingen. Zo stapte voormalig fractievoorzitter John van Schriek over naar de VVD. Met Toon Schepers als nieuwe aanwas bleef de fractie in de gemeenteraad op sterkte. Voor de verkiezingen van 2026 staan fractievoorzitter Toon Schepers op 1 en huidig wethouder Jeanette Derksen-Geuijen op 2. Raadsleden Sjaak Böhmer en Henk Peters staan op 8 en 9. Na het overlijden van kopstukken Jan van Halteren en Wim Sinderdinck moest de partij zich stevig herpakken.

Lijst 5 - Partij van de Arbeid geen vrouwenbolwerk meer
De lijsttrekker van de PvdA is een nieuw gezicht. Rinaldo van Londen trekt deze verkiezingen de kar. Fractievoorzitter Els Rutting staat op 2 en fractievolger Justin van Moll op 3. Ingrid Wolsing, nu wethouder namens de PvdA neemt de vierde plek in. Na de verkiezingen zullen we Diane Peters en Dini Burgers niet meer terugzien. Dini koos in 2022 al voor een niet verkiesbare plek 10, maar kwam toch met voorkeurstemmen in de raad.

Lijst 6 - VVD profiteert van overstappers
De VVD begon met twee zetels en groeide door overstappers uiteindelijk naar vier. John van Schriek kwam erbij nadat hij bij LBM vertrok. John de Groot stapte over van Helder. Heel even was Joost Gerritsen nog raadslid namens de VVD, maar dat politieke huwelijk was van erg korte duur. De kieslijst is stabiel. Martin Som, Jos Berntsen en John van Schriek zijn nu de nummers 1, 2 en 3. John de Groot kwam vanaf Helder in de fractie, maar staat nu op 6.

Lijst 7 - D66 houdt de kandidatenlijst stabiel
In de raadsperiode 2018-2022 had D66 twee zetels en Ruth Mijnen als wethouder. Op de kieslijst staan nu opnieuw Freddy van Dijken en Mark Heebing op respectievelijk 1 en 2. Ruth Mijnen is lijstduwer en waarschijnlijk beschikbaar als wethouder, mocht D66 in coalitie komen.

Lijst 8 - PVV kandideert mysterieuze nieuwkomers
De kandidaten van de PVV zijn relatief onbekend. Als enige Montferlandse partij wilde de PVV geen interview met deze lokale krant. Over kandidaten Johan Hoeben, Monique Elting en Hans Bos is online geen informatie te vinden. Johann Scheers stond in 2023 als vierde op de lijst voor de Provinciale Verkiezingen. Als je de landelijke lijn doorzet, zou de PVV in Montferland 6 zetels kunnen krijgen. Daarvan worden er dan maar vier bezet. En als een van de vier stopt, komt er geen vervanging.

Lijst 9 - Één Montferland kiest voor ondernemers
Nadat hij bij het CDA opstapte, ging voormalig vastgoedmanager sportaccommodaties John Teunissen verder als eenmansfractie. Voor de komende verkiezingen richtte hij de partij Één Montferland op. Als verrassende nummer 2 staat voormalig bakker en Koning Oliebol Paul Berntsen op de lijst. Met Edwin te Booij staat ook op 3 een ondernemer.

Stemmen
In Montferland ligt de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen gemiddeld rond de 55 tot 60 procent. Dat betekent dat bijna de helft van de kiezers geen gebruik maakt van hun stemrecht, terwijl juist bij de gemeenteraad elke stem telt en direct invloed heeft op het beleid in eigen dorp of wijk. Of het nu gaat om sportvoorzieningen, verkeersveiligheid of lokale initiatieven.