Schaakstress

Dinsdagavond even na achten. De stilte daalt neer in ‘t Brewinc waar Schaakvereniging Doetinchem zetelt. Zestien mannen zitten tegenover elkaar. De klok wordt ingedrukt, de strijd kan beginnen. Een keer in de week ben ik even in een andere sferen. Dat bevalt me prima, de wereld is niet veel groter dan de 64 velden van het schaakbord. Het is goed om even te ontsnappen aan de waan van de dag.

Je wilt van je tegenstander winnen maar van een mooie partij kan ik ook genieten. Dat doe ik niet als ik door een blunder verlies. De weg naar huis voltrekt zich dan in een grote donderwolk (’Hoe heb je zo stom kunnen zijn?’). Mijn echtgenote probeert me op te beuren met zinnetjes als ‘Het is maar een spelletje’ maar dat is het dus niet. Het is meer, véél meer.

Eind deze week kan ik m’n borst weer nat maken. Dan tref ik diverse tegenstanders van een hoog niveau op Tata Steel Chess in Wijk aan Zee, het voormalige Hoogovens Schaaktoernooi.
Om een aantal redenen is het een bijzonder evenement. In de eerste plaats omdat je bijna alle wereldtoppers op steenworp afstand in actie kan zien. En dat voor niets. Publiekstrekker Magnus Carlsen is er dit jaar niet bij maar vier anderen uit de top 10 van de wereldranglijst wel.
De schaaktop zetelt op een verhoging terwijl honderden amateurs als haringen in ton tegenover elkaar zitten in het dorpshuis De Mondriaan. Voeg daarbij het talrijke publiek dat in en uit loopt en je bent normaal gesproken verzekerd van een hoop geroezemoes. Maar nee, niets van dit alles. Het is fascinerend te merken hoe stil zo’n grote groep kan zijn. Iedereen beseft dat je zo min mogelijk geluid moet maken. Dat geldt zelfs voor het nuttigen van een kop erwtensoep – traditie op Tata Steel Chess –, het slurpen en smakken is niet te horen.
Wat ook bijzonder is, is de locatie, Wijk aan Zee. Met enerzijds de zee, het strand, de duinen, de wind, dus een flinke dosis gezondheid en anderzijds de grijze. giftige dampen die staalproducent Tata Steel uitbraakt. Dat levert, als je op het strand loopt, een surrealistisch beeld op.

Overlast van stank, geluid en stof. inwoners van Wijk aan Zee kennen niet anders. Zeker als de wind uit het zuidoosten komt. Soms daalt er een regen van grafiet neer op het dorp en die zwarte deeltjes zie je dan terug op onder meer de was en auto’s. Dat kan niet gezond zijn. Toch willen veel Wijkers niets van de steeds luider wordende kritiek weten. Ergens wel te begrijpen want voor veel dorpelingen is Tata Steel hun werkgever en je bijt nu eenmaal niet in de hand die je voedt.
Ik mag graag komen in Wijk aan Zee maar drie dagen in zo’n omgeving is meer dan genoeg. Ben altijd opgelucht als ik weer naar de groene Achterhoek rijd, waar de leefomstandigheden zo veel beter zijn.