Stemmen

De uit drie leden bestaande stemcommissie zit achter een tafel in het verzorgingshuis, zich bewust van haar gewichtige taak. Hoewel de haan nog maar net is uitgekraaid, is het ’s ochtends vroeg al een drukte van belang. Het is een komen en gaan van vooral mannen, die voordat ze naar hun werk gaan, gebruik maken van hun democratisch recht.
Er worden wat grapjes gemaakt, ons kent ons. Het gelach is besmuikt, een uitbundige schaterlach zou niet gepast zijn. Iedereen beseft de ernst van het moment én van de handeling. Na de kaart en het paspoort te hebben overhandigd klinkt het plechtig: “U bent meneer Waninge, Hendrik Willem, geboren op...”

De weg naar het stemhokje is een korte, maar stuk voor stuk zijn het bijzondere meters. In het hokje werp ik snel een blik op de lijst of ik nog bekende namen tegenkom maar meestal is dat niet het geval. Dan kleur ik het vakje rood van de persoon van mijn keuze, werp het stembiljet in een grote bus en groet de stemcommissie met een zwierig handgebaar. Er is iets van me afgevallen. Het voelt goed, al is het maar omdat je met zo’n simpele stem eer bewijst aan al die mensen die ooit voor het kiesrecht hebben gestreden.

Op deze wijze gaat het al meer dan 100 jaar - in 1917 werd het algemeen kiesrecht voor mannen ingevoerd - zo zal het ook bij de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart gaan. Er verandert veel in het leven maar niet alles. Zoals stemmen met het rode potlood. Op het eerste gezicht lijkt dat anno 2026 hopeloos ouderwets in een digitale samenleving maar die keuze is uit nood geboren. Het systeem met stemcomputers is niet waterdicht, hackers kunnen een aanval hierop uitvoeren en zo de uitslag beïnvloeden. Dat moet natuurlijk worden voorkomen.
Internettijdperk of niet, politieke partijen beseffen het belang van verkiezingsposters, die als vanouds op duidelijk zichtbare plekken in dorpen en steden hangen. Met ronkende teksten worden de kiezers weer naar de stembus gelokt: ‘Kies voor je toekomst’ (VVD), ‘Eerlijk en enthousiast’ (PvdA) en ‘Het kan wel’ (D66). Opvallend veel lokale partijen doen mee, zoals Helder (’De partij met daadkracht’), Eén Montferland (’Het moet beter’), Lokaal Belang Montferland (’Samen verder’) en Lijst Groot Montferland (We zijn er voor u’’). Jao, jao, de politieke partijen hebben het weer goed met ons voor.

Ik moet u eerlijk bekennen dat ik niet weet welke dames en heren zich verkiesbaar hebben gesteld en wie er in de gemeenteraad zitten. Dat ligt niet aan de lokale politici, die zullen vast hun best doen maar aan mij. Ik weet het, die houding is niet goed te praten, maar ergens onderweg heb ik het geloof in de oprechte bedoelingen van politici verloren. En toch, niet stemmen is ook geen optie. Ik laat mijn stem niet verloren gaan. Want wie niet stemt, zo is het me altijd gezegd, heeft geen recht van spreken. En dat laat ik me niet ontnemen.