Als de raad de baas, is waarom wil je dan wethouder zijn?

Nu de formatie van een coalitie met CDA, VVD, PvdA en LBM gaat beginnen, is bij de oppositie het grote klagen begonnen. Partijen die niet in de coalitie zitten, voelen zich tekort gedaan, vinden dat ze buitenspel gezet zijn en te weinig invloed hebben omdat ze niet mogen meebesturen. De wedstrijd is verloren en vervolgens heeft de scheidsrechter (lees verkenner) het verkeerd gedaan. 

Verkiezingen zijn geen voetbalwedstrijd waarbij alleen de eindstand telt. Partijen die zich winnaar noemen omdat ze zetels hebben gewonnen ten opzichte van de vorige verkiezingen, presenteren zich als dé stem van de inwoners. Partijen die zetels hebben verloren, worden weggezet als verliezers, zelfs nu ze samen nog steeds een meerderheid van de kiezers vertegenwoordigen en voldoende steun hebben om een coalitie te vormen.

Waarom is dat? De gemeenteraad is het hoogste orgaan van de gemeente. Niet het college van burgemeester en wethouders. Niet de coalitie. Niet de burgemeester. De gemeenteraad is de baas!

In Montferland zijn er 25 raadsleden die gekozen zijn door de inwoners en deze inwoners mogen vertegenwoordigen. De vier of vijf wethouders worden door diezelfde raad benoemd om het beleid uit te voeren. Een coalitie moet als het ware boven partijbelangen kunnen uitstijgen om te zoeken naar oplossingen die recht doen aan de verschillende opvattingen in de raad. Wethouders zijn bestuurders, geen machthebbers. Ze werken in opdracht van de raad en kunnen zelfs door de raad worden weggestuurd als het vertrouwen er niet (meer) is.

Daarom verbaast het mij dat raadsleden van de ‘winnende’ partijen doen alsof ze de grote verliezers zijn. Alsof hun politieke betekenis afhangt van een plek in de coalitie. Dat is onzin!!!

Een goed raadslid controleert, stelt kritische vragen, dient voorstellen in, overtuigt collega’s en vertegenwoordigt inwoners op een veel directere manier dan dat wethouders dat kunnen.

Dan komt automatisch de vraag: waarom is die drang om in de coalitie te willen zitten zo groot? Als het niet om invloed gaat, waar gaat het dan om? Spelen status, zichtbaarheid en een aanzienlijk hogere vergoeding die een wethouder krijgt soms een rol? Dat is een vraag die je als inwoner best mag stellen.

Een raadslid dat zijn of haar werk goed doet, heeft invloed. Laten degenen die nu om het hardst klagen niet vergeten: je bent niet gekozen om wethouder te worden. Je bent gekozen om raadslid te zijn. En dat is in onze gemeentelijke democratie nog altijd de allerbelangrijkste functie!